Home Trumps bewondering voor Poetin doet denken aan een historische bromance

Trumps bewondering voor Poetin doet denken aan een historische bromance

Donald Trump noemt Vladimir Poetin een ‘genie’ en een ‘sterke leider’. Tot ongenoegen van zijn NAVO-bondgenoten stelde de Amerikaanse president samen met Moskou een 28-puntenplan op, dat wordt gezien als een capitulatie voor Oekraïne. In de achttiende eeuw zette een onverwachte vriendschap tussen Frederik de Grote van Pruisen en de Russische tsaar Peter III de traditionele allianties op hun kop.

Frederik de Grote bij de Slag bij Zorndorf
Frederik de Grote bij de Slag bij Zorndorf in 1758. Schilderij door Carl Röchling, 1904.

Redactie Historisch Nieuwsblad

Gepubliceerd op: 25 november 2025

Update 20 februari 2026

Al sinds zijn kindertijd was Peter III een bewonderaar van Pruisen en zijn koning. Zelfs in het openbaar noemde hij Frederik II ‘de koning, mijn meester.’ Een ring met Frederiks portret droeg hij als zijn kostbaarste bezit. Die devotie was al opmerkelijk geweest in vredestijd, laat staan te midden van een oorlog.

Met de inval van het Oostenrijkse Silezië gaf de Pruisische koning Frederik II in 1740 het startschot voor de Oostenrijkse Successieoorlog en de daaropvolgende Zevenjarige Oorlog. Vanaf 1756 stonden er twee sterke blokken tegenover elkaar: Frankrijk en Oostenrijk aan de ene, en Engeland en Pruisen aan de andere kant.

Rusland koos de kant van Wenen en Parijs, en daarmee stond Frederik plotseling geïsoleerd tegenover drie grootmachten. De verenigde legers van de Russische tsarina Elisabeth en de Oostenrijkse keizerin Maria Theresia brachten Pruisen steeds verder in het nauw. Grote delen van zijn land werden bezet, en toen zelfs Engeland de Pruisische koning liet vallen, leek zijn ondergang nabij.

Maar begin 1762 kantelde de situatie abrupt dankzij het ‘Mirakel van het Huis Brandenburg’. Na het overlijden van Elisabeth besteeg haar neef Peter III de troon. De nieuwe tsaar stopte onmiddellijk alle Russische operaties tegen Pruisen, liet Pruisische krijgsgevangenen vrij en trok zijn troepen terug. Hij zocht vrede met de Pruisische koning en accepteerde zonder voorbehoud diens voorwaarden. Daarmee vernietigde hij in één beweging de anti-Pruisische coalitie.

De abrupte Russische koerswijziging kwam door Peters extreme bewondering voor Frederik. Tijdens staatsbanketten prees hij de Pruisische koning als onovertroffen militair genie, wiens wil voor hem gelijkstond aan de wil van God. Grote beslissingen nam hij pas na overleg met de Pruisische gezant Von der Goltz, die daardoor feitelijk als zijn minister van Buitenlandse Zaken opereerde. Verder voerde Peter een Pruisisch legerreglement in Rusland in en stak hij zijn soldaten in Pruisische uniformen, met de bedoeling zij aan zij met Frederik tegen Oostenrijk op te trekken.

Frederik was dolgelukkig met de Russische draai, en overlaadde zijn nieuwe vriend met complimenten. Maar in dit verhaal leest u dat Peters Pruisische obsessie uiteindelijk slecht voor hem afliep.

Nieuwste berichten

De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
Interview

De ‘tanks van de Middeleeuwen’ werden ingehaald door nieuwe wapens

Tijdens een militaire oefening schakelden Oekraïense drones deze zomer met gemak Amerikaanse pantserdivisies uit. Ook aan het Oekraïense front geven de onbemande vliegtuigjes gewone soldaten een fighting chance tegen Russische tanks. Conservator Casper van Dijk van het Nationaal Militair Museum ziet parallellen met de opkomst van vuurwapens. ‘Edellieden met dure harnassen, de tanks van de...

Lees meer
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Onderzoek

Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald

Enkel de waarheid zou als winnaar uit de strijd mogen komen. Met die ambitie begon het Joegoslaviëtribunaal (ICTV) in 1993 aan zijn taak. Maar het is er niet in geslaagd de historische waarheid over de Joegoslaviëoorlogen eenduidig te schetsen. Dat concludeert historicus en journalist Petar Finci in zijn proefschrift, dat hij op 23 september verdedigde...

Lees meer
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Artikel

Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken

Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog entten witte artsen zwarte mensen in met het pokkenvirus, om nieuwe entstof te kweken voor de soldaten aan het front. Vaak gebruikten zij vrouwen en kinderen in slavernij. Die hadden zelf geen enkele keuze en moesten de risicovolle behandeling gedwongen ondergaan. De oorlog tussen de noordelijke en de zuidelijke staten van...

Lees meer
De Bronzen Soldaat (Estisch: Pronkssõdur) in Tallinn is een omstreden Sovjet-oorlogsmonument uit de Tweede Wereldoorlog.
De Bronzen Soldaat (Estisch: Pronkssõdur) in Tallinn is een omstreden Sovjet-oorlogsmonument uit de Tweede Wereldoorlog.
Artikel

Russische cyberaanval legde Estland negentien jaar geleden al grotendeels plat

Europese inlichtingendiensten waarschuwen dat Rusland ‘binnen enkele maanden’ de NAVO wil testen door hybride aanvallen uit te voeren. Dat zou niet voor het eerst zijn. Al in 2007 kreeg Estland te maken met Russische cyberaanvallen en nepnieuws, die de samenleving tijdelijk ontwrichtten. Het begon allemaal vanwege een standbeeld. In een stil hoekje van de militaire...

Lees meer
Loginmenu afsluiten