11 september
`Ze danste die avond voor piloot Al-Shehhi. Ze droeg een strakke stretchjapon, had blonde haren en een twintigdollarglimlach op haar gezicht. “Die vent zag er nogal goedkoop uit,” zegt ze en ze is niet rouwig om zijn dood: “Hij gaf echt een armzalige fooi.”’ Ter gelegenheid van één jaar 11 september verscheen een stortvloed aan boeken. Een minutieuze reconstructie geeft 11 september. De aanval, de mensen, hun verhaal (Spectrum, euro 18,50), samengesteld door een onderzoeksteam van het Duitse weekblad Der Spiegel. We weten nu dat terrorist Al-Shehhi vlak voor de aanslag het Olympic Garden Topless Cabaret bezocht. Schande! `Las Vegas haten, maar ervan genieten.’ Het onderzoeksteam zet de terroristen neer als een soort marsmannetjes: eng, vreemd en niet te begrijpen. Merkwaardig is dat het team nalaat een vergelijking te trekken met de extreem-linkse fundamentalisten van de Rote Armee Fraktion, die Duitsland en de wereld dertig jaar geleden terroriseerden.
Een felle aanklacht tegen de aanslag in De woede en de trots (Bert Bakker, euro 14,50) door de beroemde journaliste Oriana Fallaci, van Italiaanse komaf en woonachtig in Manhattan. Ze stelt dat het islamitische terrorisme niet is afgelopen met de nederlaag van de taliban in Afghanistan: de Heilige Oorlog duurt voort.
Meer 11 september
Aan 11 september danken we een kleine Afghanistan-bibliotheek. De Belgische journalist Jef Lambrecht, die vele malen Afghanistan bezocht, schreef IX-XI. Hoe 11 september mogelijk werd (Houtekiet, euro 24,95). De jonge antropologe en historica Tessa Terpstra werkte tot 16 september 2001 voor een internationale vluchtelingenorganisatie in Pakistan en Afghanistan. Ze doet verslag in Tennis in Kaboel. Een Nederlandse vrouw in Afghanistan (Bert Bakker, euro 16,95). Wie zich wil voorbereiden op de volgende oorlog leze: Irak. Een geschiedenis (Bulaaq, euro 25,-) door Charles Tripp. Hoe kwam Saddam Hoessein aan de macht? En: hoe slaagde hij erin het welvarende Irak in korte tijd te gronde te richten?
Met pensioen
Henk Wesseling nam vorige maand afscheid als hoogleraar geschiedenis te Leiden. Ter gelegenheid daarvan bracht zijn uitgever Bert Bakker/Prometheus drie publicaties op de markt: de verzamelbundel De draagbare Wesseling. Samengesteld en ingeleid door Willem Otterspeer (euro 24,95), Bibliografie van de publicaties van prof. dr. H.L. Wesseling (ca. euro 12,50), met een inleiding van Boudewijn Büch, die een tijdlang inwoonde bij de Wesselings te Oegstgeest, en Wesselings afscheidsrede Ons vierde tijdvak (ca. euro 12,50).
De hoogleraar in de geschiedenis van de politieke cultuur Coen Tamse verliet vlak voor de zomer de Groningse universiteit. Hij werd uitgezwaaid met de verzamelbundel Het Huis van Oranje en andere politieke mythen (Bert Bakker, euro 27,95) en met de feestbundel Het persoonlijke is politiek. Egodocumenten en politieke cultuur (Verloren, euro 17,50) – met daarin een bijdrage van Cees Fasseur over Wilhelmina. Allang met pensioen is H.W. von der Dunk, maar hij timmert nog steeds druk aan de weg. Zijn nieuwste bundel heet Mensen, machten, mogelijkheden. Historische beschouwingen (Bert Bakker, euro 22,95). Naast uitwerkingen van bijdragen aan Historisch Nieuwsblad portretten van Loe de Jong en Menno ter Braak.
75 jaar
De `journalist van de eeuw’ en de journalist die zoveel geschiedenis in zijn werk stopt Henk Hofland werd 75 jaar. Hij kreeg de mooie bundel Op zoek naar de pool. Het beste van H.J.A. Hofland (De Bezige Bij, euro 25,-), met daarin `Greet Hofmans en de pers’ en `Memoires van een journalist’. De `schrijver van de eeuw’ en de schrijver die zoveel geschiedenis in zijn werk stopt (`Ik ben de Tweede Wereldoorlog’) Harry Mulisch werd ook 75 jaar. Hij kreeg behalve een (nep)doctorsbul een heleboel boeken. Daaronder: Het voorbestemde Toeval. Gesprekken met Harry Mulisch (De Bezige Bij, euro 15,-) door Marita Mathijsen en Mijn getijdenboek 1927-1951. Zijn getijdenboek 1952-2002 (De Bezige Bij, euro 29,95) door Harry Mulisch en Onno Blom (de zoon van NIOD-directeur Hans Blom). Dit laatste is een soort schrijversprentenboek. Mulisch: `Ik beschouw mijn levensloop als een bron van inzicht, een fons vitae, en zo zou iedereen tegenover zijn verleden moeten staan.’
Persmuskiet
Na de herdruk van het beroemde pamflet Uit het leven van Koning Gorilla komt uitgeverij Aspekt nu met een herdruk van een evenzo beroemd pamflet Kranten, kerkers en koningen (euro 22,95) door Eilert Meeter uit 1857. Mikpunt van kritiek is wederom de Nederlandse monarchie in de personen van koning Willem I en koning Willem II. Befaamd is de passage over de ontmoeting tussen Willem II en een zekere Petrus Jansen. “`Luister Jansen,” zei de koning, “ik ben ervan overtuigd dat je een schrander en goed mens bent en ik mag je erg graag”; en me naar zich toetrekkend gaf hij mij een kus’ (enzovoort). De inleiding bij het pamflet is van J.G. Kikkert. Raar is dat hij niet verwijst naar het beste werk over de persmuskiet Meeter Radicalen in Nederland (1840-1851) door M.J.F. Robijns uit 1967. Een boek dat zeker een herdruk waard is.
Verder….
`Onwetendheid is de bron van alle kwaad!’ waarschuwt Atte Jongstra in De tak van Salzburg. Autobiografie van een lezer (Querido, euro 29,95). Een boek boordevol merkwaardige feiten en anekdoten bijeengesprokkeld uit de meest curieuze bronnen.
