Home Beeldgeheim

Beeldgeheim

Pauline Onderwater

Gepubliceerd op: 14 april 2004

Update 7 april 2020

Een oude foto. Wat is het verhaal erachter? Presentatoren Henny Huisman en Andries Knevel doen een poging.


'Een typisch jaren-zestig-beeld,' begint presentator Henny Huisman zelfverzekerd. 'Pop-art, nozem, The Kinks, Beatles - kortom, Liverpool-achtige Engelse studenten.' EO-collega Andries Knevel is het met hem eens en voegt toe: 'Het is vroeg in de jaren zestig denk ik, want de haren zijn, voorzover ik kan zien, nog niet lang. Alhoewel,' wijst hij twijfelend naar de linkervrouw, 'werden er toen zulke laarzen gedragen door vrouwen?'

Huisman laat zijn blik gaan over de achtergrond van de foto: 'Het is denk ik een museum of kerk, in elk geval een gebouw met beelden.' Knevel knikt: 'Het beeld en het schilderij wijzen op een katholieke locatie, maar de secularisatie is al wel begonnen. Het lijkt mij een toneelschool, en dit is dan een opdracht waarbij leerlingen en docenten zich afzetten tegen de rooms-katholieke traditie.' Peinzend: 'Dat de afbeeldingen door een wand aan het gezicht zijn onttrokken, is wel symbolisch voor het tijdsgewricht, maar heeft verder geen betekenis.'

Huisman denkt even na. 'Volgens mij is het een provocerende voorstelling van het machtsvertoon in die tijd. De staande jongen heeft het bedacht, dat is ook de leider van de groep.' 'Dat is de docent van de toneelschool. Maar hoe zit het met het touw in zijn hand?' vraagt Knevel zich af. Het is geen touw, denkt zijn collega: 'Het loopt onder zijn jas en is een microfoon, waar hij als enige van de groep over beschikt.'

'Het lijkt alsof een licht de leerlingen overrompelt,' merkt Knevel op. 'Maar wat voor licht? Een religieus licht?' Huisman fronst en schudt zijn hoofd: 'Ik denk dat de jongens spelen dat ze angstig zijn, vanwege een zware stem die van boven het toneel klinkt. Als de stem verstomt gaan ze verder met deze actie van bezetting.' Knevel weet het niet zeker: 'Het blijft een mysterie, maar is dat ook niet de kern van geloven?'

Huisman bedenkt mijmerend wat er gebeurde na de foto: 'Het stuk was niet erg succesvol en de Engelse kranten waren hard in hun oordeel. De staande jongen is twee jaar later dood gevonden langs een weggetje bij Lancaster. De politie heeft nooit kunnen achterhalen wat de ware doodsoorzaak is geweest. Twee van de hele groep jonge acteurs zijn serieus verdergegaan bij het toneel. De vrouw die vooraan zat bij de uitvoering, met de witte hoed, is de moeder van de zware stem die niet te zien was. Zij was wel goed bevriend met een journaliste van de plaatselijke Engelse krant, maar kon een negatief stuk toch niet tegenhouden!' 

Uitleg: Alternatieve kerstviering in de Mozes-en-Aäronkerk in Amsterdam in 1969. Er werd een spel gespeeld rond 'leegte en creativiteit'. Dergelijke vieringen, die vaak een protestkarakter hadden, waren populair in de jaren zestig, toen ook de 'beatmis' zijn intrede deed.

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten