Groot-Europa
Op 1 mei werd de Europese Unie uitgebreid. Landen als Polen, Tsjechië, Slowakije en Hongarije kwamen erbij. Over deze nieuwe lidstaten gaat Midden-Europa achter de schermen. Van Habsburg naar Brussel (Prometheus, euro 17,95) door NRC Handelsblad-redacteur Renée Postma. Ze geeft antwoord op de volgende vragen: waarom willen Polen in Nederland werken? Waarom steekt nationalisme steeds weer de kop op? Waarom blijft corruptie zo hardnekkig? De typische Pool, zo wordt wel gezegd, 'is katholieker dan Wojtyla, heeft een McDonald's-hamburger achter de kiezen'. Een misverstand, zegt de Belgische Oost-Europa-deskundige Johan de Boose in Alle dromen van de wereld. Een sentimentele reis door Polen (Meulenhoff, euro 17,50). Hij praatte met kunstenaars, politici en studenten, las kranten en romans, en trok moederziel alleen door de verlaten streken aan weerszijden van de Poolse grens.
Tweede Wereldoorlog
Rond 4 en 5 mei verschenen stapels boeken over de Tweede Wereldoorlog. Een selectie: Ben Kroon, voormalig redacteur van De Tijd, schrijft in In het land van de vijand (Balans, euro 16,50) over zijn ervaringen als dwangarbeider in Duitsland. Kroon maakte het geallieerde bombardement op Dresden mee. 'Rens heeft sigaretten maar geen vuur. Hij kijkt rond en wijst met zijn hoofd naar een brandend huis. We steken onze sigaret aan aan het brandende huis. Als ik later aan Dresden terugdenk komt altijd dat beeld in mijn herinnering: een sigaret aansteken aan een brandend huis.'
Discipelen van de duivel. Hitler en zijn handlangers (Balans, euro 34,95) door Anthony Read gaat over Göring, Goebbels, Himmler, Bormann, Speer en Von Ribbentrop. Bijna duizend bladzijden over een moorddadige kliek die een strijd op leven en dood voert om de aandacht van hun Führer te krijgen.
Met bij elkaar meer dan zeventig titels was De Bezige Bij tijdens de Tweede Wereldoorlog de grootste Nederlandse uitgeverij van ondergronds drukwerk. In het zeer fraai uitgegeven Gevaarlijk Drukwerk. Een vrije uitgeverij in oorlogstijd (De Bezige Bij, euro 34,50) beschrijft Hans Renders de eerste jaren van de inmiddels zestigjarige uitgeverij.
Oranje
Na het overlijden van Juliana verscheen al heel snel een aantal boeken met een levensbeschrijving van de voormalige vorstin: Juliana. Een leven in dienst van Nederland (De Fontein, euro 12,50) door Fred. J. Lammers; Juliana 1909-2004 (Sdu Uitgevers, euro 15,95) mét de persoonlijke herinneringen van Maartje van Weegen aan Juliana, en Juliana, maatschappelijk werkster met een kroon (Aspekt, euro 12,95) door Bert van Nieuwenhuizen.
Vlak voor het huwelijk van Johan Friso met Mabel Wisse Smit publiceerde Peter Siebelt, die eerder spraakmakende boeken schreef over Volkert van der G. en Wijnand Duyvendak, Mabel 'Koninklijk' bal masqué (Aspekt, euro 22,95). Het boek haalde de pers vanwege een aantal enorme blunders. Zo meldt Siebelt dat prins Claus vorig jaar 'zichtbaar in zijn nopjes' was bij de verloving van Friso met Mabel. Prins Claus was toen al bijna negen maanden dood! Daar staat tegenover dat Siebelt veel verheldert over de relatie van Mabel Wisse Smit met de Bosnische minister van Buitenlandse Zaken Sacirbey.
Ook Frans Bieckmann haalde de pers met zijn De wereld volgens prins Claus (Mets & Schilt, euro 25,00). Bieckmann onthulde dat Claus in 1998 samen met Friso een privé-bezoek bracht aan Fidel Castro.
Politiek
Het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis bracht deel 6 uit in de serie 'Parlementaire geschiedenis van Nederland na 1945', getiteld Het kabinet Drees IV en het kabinet Beel II. Het einde van de rooms-rode coalitie (Sdu Uitgevers, euro 45,00). Veel over Drees en de Hofmans-affaire.
Redacteur van Vrij Nederland Rudie Kagie mocht rondkijken bij de SP. Zo had hij toegang tot besloten vergaderingen van de partijtop. Zijn bevindingen staan in De Socialisten. Achter de schermen van de SP (Mets & Schilt, euro 18,00). Kees Lunshof, redacteur van De Telegraaf, volgt voor die krant al dertig jaar de Nederlandse politiek. Zijn bevindingen in: Van polderen tot polariseren (Bert Bakker, euro 19,95).
Mensen
De filosoof Martijn Meijer schreef de fascinerende biografie Klinkhamer. Een leven tussen woord en moord (De Prom, euro 17,50). Klinkhamer is de schrijver die zijn vrouw vermoordde en dit jarenlang verborgen wist te houden. Klinkhamers gruwelijke belevenissen als kind tijdens de Tweede Wereldoorlog spelen een belangrijke rol in het boek.
Remco Campert wordt 75 jaar. Ter gelegenheid daarvan een nieuwe uitgave van Over mijn vader (De Bezige Bij, euro 9,90), een verhaal over Jan Campert, die hij nauwelijks heeft gekend.
'Nederlands bekendste oud-hoofdcommissaris' Jan Blaauw schreef zijn memoires: Dossier Blauw (De Fontein, euro 16,95). Over zijn tijd bij de zeden- en kinderpolitie, over de moordzaken die hij onderzocht, en natuurlijk over zijn tijd als hoofdcommissaris.
Verwacht
De belangrijkste boeken die de Nederlandse uitgeverijen in hun zomeraanbiedingen aankondigen: eindelijk een vertaling van een boek van een van de meest briljante historici van deze tijd, Niall Ferguson: Colossus. De opkomst en ondergang van het Amerikaanse rijk (Contact, augustus 2004). De uitgever belooft ook al zijn oudere boeken te zullen vertalen. Een nieuw boek van sterauteur Frank Westerman: El Negro en ik (Atlas, oktober 2004). Over een opgezette Afrikaan in een Spaans museum. En: een nieuwe vertaling van de Bijbel (Atheneum, Polak & Van Gennep, oktober 2004), waar twintig vertalers tien jaar aan werkten.
Verder...
Is er een nieuwe uitgave van Jaap ter Haars Geschiedenis van de Lage Landen (Kok, euro 22,50). Met illustraties van Rien Poortvliet en J.H. Isings.
