Home Gezien

Gezien

Marieke Prins

Gepubliceerd op: 8 december 2004

Update 7 april 2020

Verzet tegen de Spaanse overheersers of in beestenvel naar het carnaval. De afgelopen eeuwen hebben de Bataven de Nederlanders tot veel geïnspireerd. Museum Het Valkhof toont feiten en mythes over onze 'voorouders'.

Batavenleider Soranus staat op een schild, omhooggehouden door zijn mannen. Een zeventiende-eeuwse kunstenaar portretteerde hem als een gespierde held. Volgens een tekst op zijn graf zwom hij eens in volle wapenrusting de Donau over. Op de tentoonstelling hangt zo'n wapenrusting, een maliënkolder en een helm. Ze zijn niet te tillen.

De Bataven, of Batavieren, kwamen rond het jaar nul naar de Betuwe en zijn ongetwijfeld de verre voorouders van veel Nederlanders. Het waren roemruchte ruiters en soldaten. In plaats van schattingen te betalen vochten ze voor de Romeinen. Ze hielpen hen Engeland te veroveren. Maar toen ze zich slecht behandeld voelden, verzetten ze zich. Batavus-fietsen en de Batavierenrace - vanaf ongeveer 1500 inspireerden deze 'voorouders' talloze Nederlanders tot het vernoemen van clubs en voorwerpen, én tot verkleedpartijen en het schrijven van boeken.

Door archeologisch onderzoek weten we steeds meer over de échte Bataven. De tentoonstelling toont zowel mythes als feiten, op een heldere, afwisselende manier. Elke zaal heeft een thema dat wordt ingeleid door een citaat uit Romeinse geschriften. De citaten zijn in grote letters op de wand geschilderd.

De objecten zijn heel divers. Zo liggen er in het deel over de aankomst in de Betuwe archeologische vondsten, maar er hangen ook schoolplaten. Volgens de schoolplaten kwamen de nieuwelingen in holle boomstammen, volgens de laatste inzichten te voet. Elders is een computeranimatie van een begrafenis te zien.

In de laatste zaal hangt Batavier de Grote Sof, een creatie van Annie M.G. Schmidt. Ook hij inspireerde tot grote daden. Toen hij per ongeluk in de twintigste eeuw belandde, staken keurige buren botjes in hun haar en roofden speren uit een museum.

De Bataven. Verhalen van een verdwenen volk Tot en met 9 januari 2005. Museum Het Valkhof, Kelfkensbos 59, Nijmegen. Open: di-vr 10-17 uur, za-zo zo 12-17 uur. Info: 024-36 08 656 of www.museumhetvalkhof.nl

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten