Home Beeldgeheim

Beeldgeheim

Marchien Kuijken

Gepubliceerd op: 21 maart 2005

Update 7 april 2020

Een oude foto. Wat is het verhaal erachter? Literaire non-fictieschrijvers Steffie van den Oord en Frank Westerman doen een poging.

'De man op de grond ligt tussen twee afrasteringen van prikkeldraad, waar stroom op staat,' begint Frank Westerman. Steffie van den Oord valt hem bij: 'Aan de manier waarop hij in het gras ligt, zie je dat hij een dodelijke schok heeft gekregen en achterover is gevallen.' 'Dat het schrikdraad is, bewijzen de porseleinen hoedjes aan de palen,' vult Westerman aan. 

Hij is minder zeker over de plaats waar de foto is genomen. 'Zijn het grenspalen of is het de uiterste rand van een akelig kamp?' 'Gelet op het uniform denk ik dat het gemobiliseerde soldaten in de Eerste Wereldoorlog zijn,' denkt Van den Oord. 'Ze staan op de grens tussen het neutrale Nederland en Duitsland of België.' Westerman knikt: 'Paard-en-wagen duiden eerder op de Eerste Wereldoorlog dan op de Tweede. Maar ik heb geen verstand van historisch schietgerei. Daardoor mis ik een accurate dateringmogelijkheid.' 

Ook de rol van de andere mannen op de foto is niet precies te duiden. 'Het kan niet anders of de poserende figuur met de blik van genoegdoening binnen de omheining bezit de sleutel tot dit raadsel,' zegt Westerman. 'Hij blijkt zelfs, bij grondig inzoomen, te glimlachen,' ziet Van den Oord verbaasd. 'Misschien is hij de koetsier die het lichaam van de vluchteling komt bergen en is hij langs de grens aangesteld voor precies dat werk?' oppert Westerman. 

'Nee,' zegt Van den Oord. 'Ik houd het op een geëlektrocuteerde soldaat die uit verveling even voelde aan het prikkeldraad. Gewoon, omdat de uren wachtlopen voorbijkropen en er al een hele tijd geen smokkelaars of vluchtelingen waren.' Ze ziet de krantenkop al voor zich: 'Hek maakt wederom slachtoffer.' Bevestiging van haar theorie vindt ze in de glimlachende man. 'Niet eens aan het front, lijkt hij te denken, en dan nóg sneuvelen.' 

Westerman is niet overtuigd. 'Dit zou de Nederlandse grens met Duitsland kunnen zijn, die kennelijk bewaakt moest worden tegen vluchtelingen die naar neutraal grondgebied wilden ontkomen.' Maar de rol van de niet-geüniformeerde man blijft voor hem onduidelijk. 'Waarom zou hij de lichamen komen ophalen om ze op een lijkwagen te laden in het net niet bereikte neutrale land? Ik kom er niet uit.' 

Ook Van den Oord is niet meer zeker van haar uitleg. 'Ik wil er niet aan, deze triviale dood. Het was tóch een held. Hij zat natuurlijk een smokkelaar achterna en liep, in het vuur van de achtervolging, tegen de draad.' Ze kan zich goed voorstellen hoe het verder is gegaan: 'De smokkelaars hebben de benen genomen en zitten zich te bezatten van het snelle geld. "Proost!" klinkt het. "Nu is er eentje van de andere kant gesneuveld!"' 

Uitleg: Een journalist van Het Leven ligt in 1915 voor dood tussen de draden van een anti-smokkel-omheining van honderden kilometers elektrische draden aan de Nederlands-Belgische grens. Hij ensceneert wat de 'draden des doods' kunnen betekenen.

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten