Home De heropleving van de caravan

De heropleving van de caravan

Nederland heeft na Kroatië de hoogste caravandichtheid ter wereld. Voor veel mensen staat de caravan symbool voor de Nederlandse kleinburgerlijkheid: op weg naar de zon in de file staan, over de camping struinen met een toiletrol onder de arm, en een auto vol met hagelslag en pindakaas. Historicus Marchien den Hertog schreef met Een thuis op wielen een cultuurgeschiedenis over de caravan in Nederland, van de beginjaren voor de oorlog tot de heropleving tijdens de coronapandemie.

De heropleving van de caravan

Jonas Penning de Vries

Militair historicus

Gepubliceerd op: 28 juni 2023

Update 4 augustus 2026

Waarom nu?

Op Zwarte Zaterdag stond er ruim duizend kilometer file in Frankrijk.

Waarom hebt u een boek over caravans geschreven? 

‘Spaarnestad Photo, tegenwoordig ondergebracht bij het Nationaal Archief, heeft een enorme collectie met foto’s van een caravanjournalist die al sinds de Tweede Wereldoorlog allerlei merken en ontwikkelingen op de markt bijhield. Hij maakte aantekeningen in boekjes, fotografeerde overal en reisde zelf door heel Europa met de caravan. Spaarnestad wilde eigenlijk een soort excuus om daar meer van te digitaliseren. En toen bedacht mijn redacteur bij de Walburg Pers dat het misschien een leuk boek zou zijn.’

Marchien den Hertog.

Waar komt de Nederlandse caravantraditie vandaan? 

‘Die is eind negentiende eeuw overgewaaid als onderdeel van de Britse cultuur. In Engeland werd rondtrekken met een woonwagen een vrijetijdsbesteding van de Britse adel, eerst met een paard ervoor, later met een auto. En dit werd in Nederland weer overgenomen. In 1912 richtte Carl Denig samen met zijn zus en twee vrienden de Nederlandse Toeristen Kampeer Club op. Eind jaren twintig werden de eerste caravans in Nederland gebouwd of geïmporteerd. Caravannen was toen nog wel iets voor de elite, want je moest natuurlijk een auto hebben.’

Wanneer brak de caravan in Nederland echt door? 

‘In de late jaren vijftig en begin jaren zestig werd de caravan ook iets voor de middenklasse. Dit kwam door de welvaartsgroei in die tijd, en de eerste loonsverhogingen na de oorlog. Er was meer geld voor consumptiegoederen, zoals koelkasten, auto’s en caravans. Daar kwam nog bij dat de vrije zaterdag werd ingevoerd. Een gezin kon er nu voor kiezen om een weekend weg te gaan.’

Is kamperen in de loop der jaren veranderd? 

‘Het avontuurlijke van kamperen, je caravan ergens in de natuur neerzetten of op goed geluk een camping zoeken, dat is er niet echt meer. Niemand gaat onvoorbereid op pad, de camping wordt gereserveerd en iedereen raast zo snel mogelijk over de snelweg om op de eindbestemming te komen. En dat terwijl rondtrekken met een caravan ook over de reis gaat, en de indrukken die je onderweg opdoet.’

Een thuis op wielen: eerherstel voor de sleurhut
Marchien den Hertog
216 p. Walburg Pers, €27,50
Bestel bij Libris.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 7/8 - 2023

Nieuwste berichten

Franse keizer Napoleon III beschermde de paus tegen zijn Italiaanse vrienden
Franse keizer Napoleon III beschermde de paus tegen zijn Italiaanse vrienden
Artikel

Franse keizer Napoleon III beschermde de paus tegen zijn Italiaanse vrienden

Paus Leo XIV bezoekt dit weekend Frankrijk, een land waarmee het Vaticaan van oudsher een ‘speciale relatie’ heeft. De Franse keizer Napoleon III beschermde van 1848-1870 de toenmalige paus tegen Italiaanse nationalisten die de Kerkelijke Staat wilden inlijven. Die nationalisten waren ondertussen zijn vrienden. Een openluchtmis op de Champs-Élysées, een ‘jongerenwake’ in het Stade de...

Lees meer
De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
Interview

De ‘tanks van de Middeleeuwen’ werden ingehaald door nieuwe wapens

Tijdens een militaire oefening schakelden Oekraïense drones deze zomer met gemak Amerikaanse pantserdivisies uit. Ook aan het Oekraïense front geven de onbemande vliegtuigjes gewone soldaten een fighting chance tegen Russische tanks. Conservator Casper van Dijk van het Nationaal Militair Museum ziet parallellen met de opkomst van vuurwapens. ‘Edellieden met dure harnassen, de tanks van de...

Lees meer
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Onderzoek

Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald

Enkel de waarheid zou als winnaar uit de strijd mogen komen. Met die ambitie begon het Joegoslaviëtribunaal (ICTV) in 1993 aan zijn taak. Maar het is er niet in geslaagd de historische waarheid over de Joegoslaviëoorlogen eenduidig te schetsen. Dat concludeert historicus en journalist Petar Finci in zijn proefschrift, dat hij op 23 september verdedigde...

Lees meer
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Artikel

Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken

Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog entten witte artsen zwarte mensen in met het pokkenvirus, om nieuwe entstof te kweken voor de soldaten aan het front. Vaak gebruikten zij vrouwen en kinderen in slavernij. Die hadden zelf geen enkele keuze en moesten de risicovolle behandeling gedwongen ondergaan. De oorlog tussen de noordelijke en de zuidelijke staten van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten