Home Zeventiende-eeuwse ‘loverboys’ waren onmannelijk

Zeventiende-eeuwse ‘loverboys’ waren onmannelijk

  • Gepubliceerd op: 29 jun 2010
  • Update 07 apr 2020
  • Auteur:
    Bas Kromhout

Het is momenteel een van de grootste angsten van ouders: dat hun tienerdochter in handen valt van een loverboy. Hoewel niemand precies weet hoeveel meisjes in Nederland slachtoffer zijn van loverboypraktijken, staat de loverboy voor alles wat er op dit moment mis is in de prostitutiebranche. Historica Lotte van de Pol heeft jarenlang onderzoek gedaan naar prostitutie in de zeventiende en achttiende eeuw. Dwang en uitbuiting zijn er in de prostitutie altijd geweest, vertelt zij.

‘In de Republiek bestond het moderne pooierschap niet. De handel in seks was georganiseerd door vrouwen. Een hoerenwaardin had prostituees vooral in haar macht als die schulden hadden, wat vaak voorkwam. Zij kon hen dan tot prostitutie dwingen en zelfs met schuld en al verkopen. Mannen profiteerden wel, maar traden niet op de voorgrond. Het werd gezien als schandelijk en onmannelijk om je met vrouwenwerk in te laten. Er bestond zelfs geen eenduidig woord voor pooiers. In Den Haag lag het overigens net iets anders. Zwitserse soldaten die daar gelegerd waren traden nogal eens op als “beschermers” van prostituees in het Haagse Bos.

Prostitutie werd in die tijd vervolgd en bleef zo kleinschalig. Mannen zijn de branche gaan beheersen vanaf het moment dat deze grootschalig werd en er veel geld in te verdienen viel. In de negentiende eeuw waren bordelen legaal. Toen dat aan het eind van die eeuw veranderde, kwamen pooiers in beeld. Onder hen waren nogal wat Duitse immigranten die met hun vriendinnen, van wie ze profiteerden, hierheen kwamen.

Sinds die tijd zijn pooiers een bekend fenomeen in Nederland, al waren ze strafbaar en hadden ze altijd een slechte pers. Tenminste, bijna altijd. In 1973 publiceerde dr. J.W. Groothuyse het boek Het menselijk tekort van de pooier, waarin hij deze presenteerde als slachtoffer van de prostituee. Groothuyse was arts op de Amsterdamse Wallen en zag pooiers als zwakke mannen die met prostituees samenleefden. Die vrouwen waren trots dat zij het geld verdienden, zodat die mannen niet hoefden te werken. En wanneer ze van hun mannen af wilden, hoefden ze alleen maar aangifte tegen hen te doen.

Dat was een heel ander verhaal dan wat er nu aan de hand is. De pooier is tegenwoordig weer de uitbuiter en de prostituee het slachtoffer. Pooiers die hun eigen vriendin prostitueren bestaan al langer dan vandaag. Maar de loverboy, die jonge meisjes verleidt met het vooropgezette plan om ze achter de ramen te zetten, is een nieuw fenomeen.

De legalisering van de prostitutie in 2000 is mislukt. De opzet was om prostitutie uit de criminaliteit te halen en er een gewoon beroep van te maken. Maar de meeste vrouwen zelf voelen er niet voor om geregistreerd te staan en belasting te betalen. De uitwassen in de prostitutie zijn alleen maar toegenomen. Niemand weet hoe groot het aandeel vrouwen is dat voor een loverboy werkt, maar dat het gebeurt is zeker.

Daarom vind ik het een goed idee de minimumleeftijd voor prostituees te verhogen van achttien naar eenentwintig. In principe is seks iets tussen volwassenen mensen, die zelf maar moeten uitmaken hoe ze met zaken als prostitutie omgaan. Maar als daardoor heel kwetsbare jonge meisjes het slachtoffer worden, dan moet de overheid kiezen voor beschermen.’

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel leest u historische achtergronden bij het nieuws van vandaag. Nu de eerste maand voor maar 1,99.

Nieuwste berichten

Tekening van Hans en Parkie door Jean-Pierre Houel.
Tekening van Hans en Parkie door Jean-Pierre Houel.
Recensie

Twee achttiende-eeuwse olifanten maakten een bijzondere wereldreis

In de achttiende eeuw werden twee jonge olifanten op Ceylon gevangengenomen en door een oorlogseskader naar Nederland gebracht als geschenk voor stadhouder Willem V. Twaalf jaar lang leefden deze Hans en Parkie in de menagerie van Paleis Het Loo, tot ze na de Franse inval naar Parijs werden vervoerd en in de Jardin des Plantes terechtkwamen. In Hans en Parkie, twee olifanten op...

Lees meer
De Sabijnse maagdenroof, zeventiende-eeuws schilderij van Nicolas Poussin
De Sabijnse maagdenroof, zeventiende-eeuws schilderij van Nicolas Poussin
Interview

Epstein is niet uniek: machtige mannen komen al eeuwenlang weg met seksueel wangedrag

Amerika is in rep en roer door de deels vrijgegeven, maar grotendeels zwartgelakte Epstein-files. Seksueel misbruik door machtige mannen is een terugkerend historisch fenomeen, zegt historicus Marlisa den Hartog: ‘In de Renaissance gebeurde het ook, maar de maatschappelijke verontwaardiging is nu veel groter.’  Seksueel misbruik kwam in de Renaissance voor in alle lagen van de bevolking, maar mannen...

Lees meer
Jaap Gravenberch en zijn vrouw Rudi de Miranda
Jaap Gravenberch en zijn vrouw Rudi de Miranda
Recensie

Jaap Gravenberch: een Surinamer in koloniale dienst

Jaap Gravenberch werd geboren in Suriname in een nieuwe tijd. Terwijl zijn opa Adolf zich moest ontworstelen aan de slavernij, kon Jaap zijn eigen levenspad kiezen. Paul van der Heijden beschrijft hun levens gedetailleerd, maar weinig meeslepend.   Adolf Gravenberch werd waarschijnlijk op 1 februari 1811 geboren op suikerplantage Nieuw Clarenbeek in Suriname. De jongen met Nigeriaanse voorouders heette ‘Winst’, scherper kon zijn positie als slaaf niet worden weergegeven. Winst kreeg een positie als ‘dresneger’, medisch verzorger. In 1842 kocht zijn...

Lees meer
Melania tijdens de première van haar film
Melania tijdens de première van haar film
Artikel

De meeste First Lady’s beleven weinig plezier aan hun rol

Met de documentaire over haar ‘visie’ begeeft Melania Trump zich op onontgonnen terrein voor een First Lady. Hoe vulden haar voorgangers hun rol als belangrijkste Amerikaanse echtgenote in? Geen ondankbaarder functie dan die van First Lady. De echtgenote van de Amerikaanse president vervult een publieke functie maar is ongekozen, onbenoemd, soms geliefd en soms gehaat....

Lees meer
Loginmenu afsluiten