Home Wel of geen tweede slaap?

Wel of geen tweede slaap?

  • Gepubliceerd op: 27 sep 2023
  • Update 27 sep 2023
  • Auteur:
    Geertje Dekkers
Slapend meisje. Schilderij door Johannes Vermeer, 1657

Sliepen mensen voor de komst van elektrisch licht in twee episodes? Volgens een populaire theorie van historicus Roger Ekirch werden slapers in het verleden midden in de nacht gezamenlijk wakker. Dan namen ze de tijd om te plassen, te roken, seks te hebben of zelfs een bezoekje te brengen aan de buren, voordat ze weer gingen slapen. Maar in een artikel in Medical History laat onderzoeker Niall Boyce zien dat het bewijs voor dat idee zwak is.

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u ook toegang tot HN Actueel? Hiermee leest u dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvangt u exclusieve nieuwsbrieven. U kunt de eerste maand onbeperkt lezen voor € 1,99. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

De bronnen waarmee Ekirch ruim twintig jaar geleden zijn theorie onderbouwde, bewijzen niet dat het gebruikelijk was om de slaap op die manier te onderbreken. Zo schreef Erasmus in 1535 dat hij werkte terwijl hij wachtte op zijn ‘tweede slaap’, en Ekirch las dat als een aanwijzing voor het gespleten slaappatroon. Maar zestiger Erasmus werd indertijd gekweld door allerlei pijnen, die hem het slapen moeilijk maakten. Zijn opmerking leert ons dus weinig over algemeen slaapgedrag, stelt Boyce. En hetzelfde geldt volgens hem voor andere voorbeelden van Ekirch.

Openingsbeeld: Slapend meisje. Schilderij door Johannes Vermeer, 1657.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 10 - 2023

Nieuwste berichten

Pieter Zeeman (links) met Albert Einstein (midden) en Paul Ehrenfest in het Amsterdams natuurkundig laboratorium
Pieter Zeeman (links) met Albert Einstein (midden) en Paul Ehrenfest in het Amsterdams natuurkundig laboratorium
Historische sensatie

‘Bij de E zat een brief van Einstein – het was alsof de tijd stilstond’

Anne Kox stuitte op het archief van Nobelprijswinnaar Pieter Zeeman. ‘Ik was zo opgewonden, ik kon amper uit mijn woorden komen.’ Kent u de historische sensatie, zoals door Johan Huizinga omschreven? ‘Jazeker. Zo’n sensatie ligt ten grondslag aan de biografie van de natuurkundige Pieter Zeeman, die ik schreef samen met mijn echtgenote Henriëtte Schatz. Het...

Lees meer
Koning Filips V van Spanje benoemt de Engelsman James FitzJames, hertog van Berwick, tot ridder in de Orde van het Gulden Vlies. Schilderij door Jean-Auguste-Dominique Ingres, 1818.
Koning Filips V van Spanje benoemt de Engelsman James FitzJames, hertog van Berwick, tot ridder in de Orde van het Gulden Vlies. Schilderij door Jean-Auguste-Dominique Ingres, 1818.
Beeldessay

Wie tegenwoordig een lintje krijgt, staat in een eeuwenlange traditie

Vanaf de Middeleeuwen deelden vorsten onderscheidingen uit. Eerst alleen aan de adel, later ook aan het gewone volk.  De oudste ridderordes ontstonden tijdens de kruistochten, vaak tot ongenoegen van de vorsten. De Tempeliers, de Hospitaalridders en de Duitse Orde combineerden een religieuze levenswijze met militaire taken: ze beschermden pelgrims en verdedigden hen in het Heilige Land. Ze waren niet ondergeschikt aan wereldlijke heersers, maar gehoorzaamden alleen aan de...

Lees meer
Minister Wim Schokking bezoekt Den Helder
Minister Wim Schokking bezoekt Den Helder
Artikel

Minister van Oorlog wilde investeren in het leger, maar liet zich piepelen

CHU-minister van Oorlog Wim Schokking wilde in 1950 meer investeren in de krijgsmacht, zoals de legerleiding had voorgesteld. Maar zijn sociaal-democratische collega’s vonden dat zonde van het geld. Zo raakte Schokking vermalen tussen tegengestelde opvattingen en belangen. Dit artikel krijgt u van ons cadeau Wilt u ook toegang tot HN Actueel? Hiermee leest u dagelijks...

Lees meer
Filmposter La Grande Arche
Filmposter La Grande Arche
Artikel

Film over het megalomane bouwproject van Mitterrand

In Nederland onvoorstelbaar, maar niet in Frankrijk: politici die eeuwig willen voortleven in door hen geëntameerde spectaculaire gebouwen. Toch keken de Fransen ervan op toen president François Mitterrand begin jaren tachtig maar liefst Grands Projets aankondigde. Een ervan was een nieuw monument in het zakendistrict La Défense, dat in 1989 de viering van tweehonderd jaar Franse Revolutie glans moest geven.   Een internationale ontwerpwedstrijd leverde ruim vierhonderd voorstellen op. Waaronder dat van een onbekende...

Lees meer
Loginmenu afsluiten