Home WAAROM HET LEVEN SNELLER GAAT ALS JE OUDER WORDT. OVER HET AUTOBIOGRAFISCH GEHEUGEN

WAAROM HET LEVEN SNELLER GAAT ALS JE OUDER WORDT. OVER HET AUTOBIOGRAFISCH GEHEUGEN

Regina Grüter

Gepubliceerd op: 11 februari 2002

Update 7 april 2020

Ziet iemand echt zijn leven voorbij flitsen als hij in doodsnood verkeert. Hoe komt het dat je je meer dingen herinnert uit je jonge jaren dan uit latere levensfasen? Waarom is het geheugen van rekenwonders gemiddeld tot slecht, terwijl ze de meest ingewikkelde berekeningen uit hun hoofd kunnen maken? Wat zijn déjà vu’s en hoe is het te verklaren dat zoveel mensen precies weten wat zij deden op het moment dat zij hoorden dat prinses Diana verongelukt was? Het zijn vragen die de psycholoog Douwe Draaisma behandelt in zijn boek Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt. Over het autobiografische geheugen.

Historici die zich interesseren voor de betrouwbaarheid van het geheugen als bron voor de geschiedschrijving zullen misschien verwachten in dit boek kennis op te doen voor meer wetenschappelijk verantwoord gebruik van herinneringen. Die lezers komen bedrogen uit: de vraag naar de betrouwbaarheid van het geheugen komt weinig ter sprake. Het boek is een bundel artikelen die eerder in verschillende tijdschriften zijn verschenen. Daardoor komt het geheel wat onevenwichtig over. Een echte lijn of vraagstelling ontbreekt en in vier van de zestien hoofdstukken gaat het eigenlijk niet eens over het autobiografisch geheugen.
Toch is er een soort rode draad: de verbazing en nieuwsgierigheid over geheugenfenomenen. Draaisma is dan wel een wetenschappelijk psycholoog, de onwetende nieuwsgierigheid heeft hij vastgehouden en omgezet in helder proza, dat het lezen meer dan waard is.
Naast zijn wetenschappelijke betrokkenheid bij het verschijnsel herinneringen is er ook zijn persoonlijke beleving: weemoedig constateert hij bij het doorbladeren van zijn fotoalbums dat je vooral hoogtepunten fotografeert: ‘Ik kijk naar al die foto’s en bedenk dat het dagelijks leven me is ontglipt. Juist omdat het te alledaags was heb ik het niet onthouden en er zijn geen foto’s die me helpen het terug te roepen.’
Voor historici geldt een soort ambivalentie: al weten we dat het autobiografische geheugen over het algemeen niet altijd betrouwbaar is, onze persoonlijke herinneringen vormen de kroniek van ons eigen leven en die kunnen we niet missen.

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten