Home Volksheld Tetsuwan Atom is terug

Volksheld Tetsuwan Atom is terug

  • Gepubliceerd op: 14 december 2011
  • Laatste update 07 apr 2020
  • Auteur:
    Judith Stalpers

Toen Japans eerste grote mangaheld, Tetsuwan Atom, het levenslicht zag, was het 1951. Atom – in het buitenland bekend als Astroboy of Mighty Atom – is een robot in de gestalte van een kind, wiens ijzeren vuist wordt aangedreven door atoomkracht. Hij kan ermee vliegen en iedere tegenstander verslaan.
Toentertijd kende de wereld atoomenergie alleen in zijn wreedste vorm: de bommen die Hiroshima en Nagasaki in 1945 tot as hadden gereduceerd. Juist in het enige land met militaire atoomslachtoffers kon Atom zich ontpoppen als volksheld. Zijn populariteit steeg parallel aan Japans opmars op het gebied van kernenergie.

Die begon in 1955 met een samenwerkingsverband met de Verenigde Staten en een wet die alleen vreedzaam gebruik van kernenergie toeliet. De eerste testreactor liep in 1957. Toen in 1963 de eerste commerciële reactor in bedrijf ging, verscheen Atom in een tekenfilm. Hij verbeeldde het zoeken naar een betere, vredige wereld en het geloof in vooruitgang met behulp van techniek. Hij werd icoon en inspirator van die toekomstdroom. Menige fabrikant had Atom als reclamelogo.

Tot 11 maart 2011, de dag waarop een tsunami 400 kilometer kust in Noord-Japan in puin legde, 20.000 mensen verzwolg en drie reactoren in de kerncentrale Fukushima Daiichi liet doorbranden. Daarna was het atoomrobotje abrupt uit alle reclames voor techniekmusea, encyclopedieën of vernuftige producten verdwenen, zoals ook Japans hightech atoomindustrie van haar voetstuk viel.

Het budget voor kernenergie bedroeg in 2010 ongeveer 5 miljard euro. In totaal 54 kerncentrales leverden zo’n 30 procent van de elektriciteit. Twee centrales waren in aanbouw en nog eens tien stonden er gepland. Japan was wereldleider op het gebied van reactorbouw. Maar na de ramp werd het atoomprogramma stilgezet, werden 44 van de 54 kerncentrales van het net gehaald en speculeerde men over een snelle afschaffing van kernenergie. Japan moest zich minder op kernenergie richten, zei premier Noda in september.

Maar intussen is de eerste stilgelegde centrale weer opgestart en andere volgen binnenkort. De regering stimuleert reactorverkoop aan Vietnam en Turkije. Ook Atom is na acht maanden terug. Hij is gesignaleerd in autoshowrooms van Toyota, in reclames en op postzegels.

Op de valreep van 2011 vieren de Japanners Atoms zestigste verjaardag: traditioneel de leeftijd waarop je je eerste leven afsluit en je tweede leven begint. Een wel heel snelle wedergeboorte in een land dat tweemaal een atoomramp heeft beleefd.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Historischnieuwsblad.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste historische verhalen door toonaangevende historici. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand, de eerste maand €1,99. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer