Tour de France Femmes: ‘Voor veel vrouwen begon fietsen als uitvlucht’

Van 26 juli tot 3 augustus wordt de Tour de France Femmes 2025 gereden. Kunsthistoricus Julia Mullié en sportcommentator Tim de Vries schreven een boek over de geschiedenis van die wedstrijd: Vive le Tour, vive les femmes. De aandacht voor de vrouwentour is lange tijd veel minder geweest dan voor die van de mannen. Ten onrechte, meent Mullié. ‘Het was vorig jaar heel spannend.’

De Ronde van Frankrijk voor vrouwen kent een haperend bestaan. De eerste ronde werd in 1955 gereden. Daarna ging de wedstrijd pas in 1984 verder, en vervolgens waren er jaren waarin er geen vrouwen-Tour te zien was. De Vries verzamelt al jaren bronnen over het vrouwenwielrennen. Toen Mullié hem ontmoette en ze met het idee kwamen voor een boek over de Tour de France voor vrouwen, doken ze samen de archieven in, vertelt ze.

‘Fietsen is aantrekkelijk omdat je het alleen kunt doen. Op de fiets heb je een groot bereik, anders dan op de voet. Ik kan mij voorstellen dat vrouwen, die in die tijd vooral een rol kregen toebedeeld in het huishouden en het gezin, het als een soort uitvlucht zagen. Voor hen zal het een moment zijn geweest dat ze hun eigen plan konden trekken en erop uit konden gaan zonder afhankelijk te zijn van mannen. ‘

‘Dat was wisselend. Veel mensen vonden dat vrouwen niet op een fiets hoorden of dat er toch op zijn minst een man bij moest zijn om ze te kunnen begeleiden. In de negentiende eeuw verschenen er berichten over fysieke gevaren: hun baarmoeders zouden eruit vallen bij excessieve inspanning. In de twintigste en eenentwintigste eeuw keken mensen om andere redenen sceptisch naar vrouwen in het wielrennen: de sport zou niet spannend zijn. Maar neem bijvoorbeeld de editie van vorig jaar, toen de nummer een en twee met een verschil van vier seconden eindigden. Dat lijkt mij zeker wel spannend. Het wielrennen blijkt een conservatieve sport.’

‘De vrouwen-Tour geldt als minder belangrijk. Er zit een duidelijke hiërarchie in. Tijdens de Tour in 1984 reden de vrouwen hetzelfde parcours als de mannen, maar dan ingekort. Eerst reden de vrouwen, dan kwam de reclamekaravaan en als laatsten de mannen. De vrouwen waren dus minder belangrijk dan de reclame.’

‘De Tour, net als veel andere fietswedstrijden, is opgezet als marketingproject. Geld en media-aandacht hangen daarmee samen. Meer kijkers betekenen meer inkomsten. Door de jaren heen hebben verschillende mensen geprobeerd de vrouwen-Tour te organiseren, maar dat werd nooit doorgezet omdat er te weinig aandacht, en dus te weinig investeerders voor waren. Het bedrijf Zwift bracht daar vier jaar geleden verandering in. Door investeringen kreeg het een meerdaagse wedstrijd voor elkaar. Het bedrijf bleef investeren, en je ziet nu dat de populariteit van de vrouwenvariant toeneemt.’

‘Het beslissingsmoment van de Tour in 1992. Het was zenuwslopend: Leontien van Moorsel en Jeannie Longo gingen nek aan nek tijdens de laatste kilometers op de Alpe d’Huez. Het werd een strategisch eindspel waarin de jonge Van Moorsel liet zien dat ze een goede concurrent was voor de zeer ervaren renner Jeannie Longo.’

‘In het verleden zagen we dat de Tour nooit werd doorgezet. Het werd even leven ingeblazen door een paar individuen, maar zodra grote geldschieters zich terugtrokken, was er te weinig steun. Tegenwoordig is er veel meer belangstelling voor vrouwensporten. Ik hoop dat die ervoor zorgt dat de aandacht voor de vrouwen-Tour ook groter wordt. Dan zal die eindelijk toekomstbestendig zijn.’