Home Thomas Erdbrink over zijn historische held

Thomas Erdbrink over zijn historische held

  • Gepubliceerd op: 13 juni 2018
  • Laatste update 07 apr 2020
  • Auteur:
    Alies Pegtel
Thomas Erdbrink over zijn historische held

Thomas Erdbrink is correspondent in Iran en maker van de tv-serie Onze man in Teheran. Hij roemt de Leidse burgemeester Pieter van der Werff, die zich tijdens het Beleg van Leiden letterlijk wilde opofferen.

Wanneer maakte u kennis met burgemeester Van der Werff?
‘Ik ben opgegroeid in Leiden en als vanzelfsprekend ben ik daar ook grootgebracht met de geschiedenis van Pieter Adriaanszn. van der Werff (1529-1604). Mijn ouders vertelden over deze legendarische burgemeester, en ook op school kregen we al jong te horen hoe heldhaftig hij optrad toen Leiden in 1573 was omsingeld door de Spanjaarden tijdens de Opstand.’
 
Wat is zijn grootste wapenfeit?
‘Leiden werd uitgehongerd, en nadat alle voorraden en zelfs de stadskatten waren opgegeten, was het geduld van de uitgemergelde Leidenaren op. Er brak een opstand uit. Maar volgens de overlevering bezwoer de toen 44-jarige Van der Werff de onrust met de befaamde woorden: “Eten heb ik niet, maar ik weet dat ik eens moet sterven. Als gij dan door mijn dood geholpen zijt, slaat de handen aan dit lichaam, snijd het in stukken en deel het uit zo ver als mogelijk is. Ik ben dan getroost.’

 ‘De burgers mochten hem opeten om hun honger te stillen’

Indrukwekkend?
‘Zeker. Als jongetje van vijf maakte dit verhaal een verpletterde indruk op me. Dat de burgemeester zijn lichaam wilde offeren, dat mensen desnoods een stukje uit zijn armen mochten snijden om hun honger te stillen, was gruwelijk maar daardoor prikkelde het de kinderfantasie. Wij schoolkinderen vierden ook uitgebreid het Leidens Ontzet van 3 oktober 1574; we trokken dan in jutezakken door de stad. Nog altijd is het een groots feest.’
 
Speelde Van der Werff ook een rol bij de bevrijding van de stad?
‘Nee. Maar het mooie vind ik dat hij met zijn zelfopoffering gemeenschapszin creëerde en dat die tot op de dag van vandaag tot uiting komt tijdens de viering van het Leids Ontzet. Uiteindelijk hebben de Geuzen de dijken doorgebroken. De Spanjaarden zijn voor het wassende water gevlucht. Toen de Geuzen in hun bootjes kwamen aanvaren, hadden ze haring en witbrood bij zich; dit is nog steeds hét feestmaal tijdens de viering van het Ontzet.’
 
Teheran is ver weg van Leiden. Viert u 3 oktober nog wel? 
‘O ja, ik kom er geregeld voor terug. Het is dé gelegenheid om bij te praten met oude vrienden en bekenden. Ik zal je nog iets moois vertellen: tijdens de viering van het Ontzet in 2001 ben ik verliefd geworden op mijn Iraanse vrouw. Zij was bij mij op bezoek; we kenden elkaar al langer, maar daar sprong de vonk over. De volgende dag, 4 oktober, ben ik in het vliegtuig naar Iran gestapt en sindsdien ben ik daar gebleven.’
 
Alies Pegtel is historicus en journalist.
 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Historischnieuwsblad.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste historische verhalen door toonaangevende historici. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand, de eerste maand €1,99. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer