Na vier jaar zijn de verwachtingen hooggespannen. Wat biedt het nieuwe Scheepvaartmuseum? Veel zo blijkt. Als een nieuwe Harrod’s onder de musea kan het zich meten met alle concurrenten. Net als dit Londense warenhuis heeft het een enorm aanbod. Het mikt daarbij meer op het aan prikkels gewende kind en de behendige puber dan op de ware bootjesliefhebber.
Vanuit het binnenplein, met nieuw glazen dak, van dit zeventiende eeuwse Admiraliteitsmagazijn kun je naar vier vleugels met allemaal verschillende exposities, en een grand café. Waar te beginnen? Eerst maar in de ‘Zeereis’, een soort 3D-belevenis, waar meestal een rij staat. De reis begint met tinkelende ijspegels, en een ijdel poserende Michiel de Ruijter, maar tien minuten later zijn mijn medepassagiers en ik al vijf keer om zeep geholpen. We verdronken, verbrandden, en werden door vals kijkende piraten met een zwaard doorkliefd. Best spannend. Alleen kon ik slecht tegen het stuk over een klein schipbreukelingetje. Het meisje kreeg een nachtzoen van haar moeder en verloor haar daarna in een zeeramp. “Mama, mama”, riep ze. Leuk, hoor.
Losjes opgediende doodsangst hoort er bij in het nieuwe Scheepvaartmuseum. Op de afdeling Gouden Eeuw stuurt een harteloze Hollandse dame haar tiener-slavinnetje terug naar de plantage. In een mooie expositie over de walvis eindigt een filmpje als de roeiers door de walvis de ijszee in worden gesleurd.
Vrediger belevenissen zijn er gelukkig ook. Kalm wiegend zweef je in een container boven de Amsterdamse haven. Aan vier kanten zie je in een film heftrucks en schepen. Via een bestelwagen beland je daarna in een chique warenhuis tussen de delicatessen. Voor peuters en kleuters is er een aquarium met lachspiegels en vissepakken. Je kunt de buik van een walvis inlopen, en op de afdeling Gouden Eeuw, speciaal voor kinderen tot een jaar of 14, is er spel waarin je als koopman je handelsinzicht beproeft. Ook kun je je eigen virtuele expositie samenstellen, en natuurlijk kunt je nog als altijd het VOC-schip De Amsterdam bezoeken.
Zeehelden en mooie scheepsmodellen, ook daarvoor kom je naar een scheepvaartmuseum. De Zeeheldenkamers blijken echter dicht, het zijn representatieve ruimten voor bijeenkomsten. Scheepsmodellen staan op de eerste verdieping in een vleugel waar ook andere klassieke objecten als zeeschilderijen, fotoalbums, globes, nautische meet-instrumenten, en scheepsornamenten te zien zijn.
De scheepjes staan wat in het donker, en met iets teveel in een vitrine voor een echte glansrol. Maar mooi zijn ze wel, de modellen van boeiers die Nederlandse vorsten ooit aan hun Russische collega’s schonken bijvoorbeeld. In dezelfde vleugel is ook nog gedenkwaardig glas- en zilverwerk, zoals een 17e eeuws glas met Tromp erop. Die snuisterijen zijn verstopt in kastjes. Op zich leuk bedacht, maar het zijn een soort witte Ikeakastjes, en je hoort speelse achtergrondgeluiden van geklets en brekend glas.
Veel te doen in het nieuwe Scheepvaartmuseum kortom. Bekijk wel eerst de plattegrond. In een warenhuis kun je verzuipen.
Scheepvaartmuseum, Kattenburgerplein 1, Amsterdam, ma-zo 9-17 uur. Info 070-5232222, of www.hetscheepvaartmuseum.nl.
