Op zoek naar zijn familieverleden in Indonesië stuit Philip Dröge op rechtschapenen, opportunisten en moordenaars. En zelfs op inteelt. Het levert een fascinerend boek op.
Misschien wel de wonderlijkste ontdekking van het genealogisch onderzoek dat schrijver Philip Dröge naar zijn voorfamilie deed, is de connectie met de bekende voetballer en trainer Giovanni van Bronckhorst. Met de hem typerende fijnzinnige ironie schrijft Dröge: ‘Zijn Indo-overgrootoma en de mijne zaten samen in de harem van een Nederlander. Sindsdien kijk ik met andere ogen naar hem.’ Maar het echte werk moet dan nog beginnen: zich een beeld vormen van ‘de moederstad’ – Batavia/Jakarta – en van de rol van zijn familie in de geschiedenis daarvan. Dröges veelomvattende antwoord is zijn nieuwe boek Moederstad.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Hij verhaalt met verve van de geschiedenis van de stad die de Indonesiërs ibu kota noemen, de moederstad. Het verleden en het heden van die plaats krijgen evenveel aandacht, want: ‘Jakarta, vroeger Batavia, het alfa en omega van het koloniaal verleden, maar ook de wieg van het moderne Indonesië.’ Soepel wisselt Dröge heden en verleden bij dat omcirkelende portret van die stad af. Hij benadert de geschiedenis even onbevangen als de huidige metropool – en almaar verbindt hij het toen met het nu. Zo schrijft hij dat zijn eerste voorvader in 1631 te Batavia voet aan de grond zette, ‘aan de rand van wat nu een modderig parkeerterrein is’. Spelenderwijs, via de verhalen van de mensen van vroeger en nu, meestal zijn familieleden en degenen met wie hij verkeert tijdens zijn eigen bezoeken aan Jakarta, personifieert Dröge deze ‘moederstad’. Zijn boek omvat daarmee zowel de biografie van Batavia/Jakarta als de veelal onvermoede geschiedenis van zijn familie daar.
Er kleeft een prettige nietsontziendheid aan de elegante manier waarop hij de historische waarheid opdiept. Zijn familie telde zowel rechtschapenen met nobele maatschappelijke idealen als handige opportunisten die hun welzijn en genot vooropstelden, met al die exotische dames binnen handbereik. Soms is het nog erger; dan rijst het vermoeden dat een voorzaat heeft meegedaan aan een etnische zuivering: massamoord op Chinezen. Dat zijn dan de mannen; de vrouwen in zijn familie hadden het beduidend zwaarder, zij moesten zich vooral schikken. Zelfs vindt hij een slavin onder zijn voorouders. Ook komt hij erachter dat zijn voorfamilie inteelt pleegde, ‘op koloniale schaal’. Andere tijden, voorwaar, levendig vereeuwigd in een prachtboek.
Jeroen Vullings is biograaf en criticus.
Moederstad. Jakarta, een familiegeschiedenis
Philip Dröge
448 p. Spectrum, € 24,99
