Home Dossiers Koude Oorlog Misleiding en bedrog in de Koude Oorlog

Misleiding en bedrog in de Koude Oorlog

  • Gepubliceerd op: 04 jul 2023
  • Update 18 jul 2023
  • Auteur:
    Jos van der Burg
Scène uit Spy/Master.
Wereldleiders tijdens de Koude Oorlog.
Dossier Koude Oorlog Bekijk dossier

Niet alle filmspionnen lijken op James Bond: Spy/Master geeft een realistischer beeld. De Roemeense serie speelt in 1978 en wekt de paranoïde dictatuur van communist Nicolae Ceaușescu en zijn vrouw Elena tot leven.

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u ook toegang tot HN Actueel? Hiermee leest u dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvangt u exclusieve nieuwsbrieven. U kunt de eerste maand onbeperkt lezen voor € 1,99. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

‘Maak hem kapot!’ schreeuwt Nicolae Ceaușescu als hij hoort dat zijn vertrouweling en hoofd van de Roemeense buitenlandse spionagedienst Victor Godeanu is overgelopen naar de Amerikanen. Hij beveelt om hem voor een miljoen dollar door een huurmoordenaar te laten omleggen. Ceaușescu’s vrouw Elena voegt er hysterisch aan toe dat ook Godeanu’s familie als straf zal moeten lijden. Welkom in Spy/Master, te zien op HBO Max.

Meer recensies lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in uw inbox.

De serie is losjes gebaseerd op de geschiedenis van de Roemeense generaal en invloedrijke Securitate-leider Ion Mihai Pacepa, die in 1978 overliep naar de Amerikanen. Door zijn kennis met de CIA te delen liet hij het Roemeense spionagesysteem volledig instorten. Ceaușescu zette vervolgens 2 miljoen dollar op zijn hoofd, maar Pacepa wist zich uitstekend te verbergen in Amerika. Twee jaar geleden overleed hij op 92-jarige leeftijd aan Covid.

Het bijzondere van Spy/Master is dat het verhaal van het personage Godeanu slechts de kapstok is voor een overtuigende blik achter de Roemeense spionageschermen. Dat de communist Ceaușescu zich onafhankelijk opstelt van de Sovjet-Unie leidt uiteraard tot wantrouwen bij de Sovjetleiders, maar maakt hem interessant voor het Westen.  De complexe geopolitieke werkelijkheid komt samen in Godeanu. Hij laat Ceaușescu geloven dat hij zijn ogen en oren is, maar in werkelijkheid is hij een spion voor de KGB. Om het nog wat ingewikkelder te maken loopt hij als de grond hem te heet onder de voeten wordt niet over naar de Russen, maar naar de Amerikanen.

Aan spionnen sowieso geen gebrek in Spy/Master, waarin een hoge West-Duitse ambtenaar een informant van de Stasi blijkt te zijn. Het doet misschien een spionageratjetoe vermoeden, maar Spy/Master is een fascinerend portret van de wereld van misleiding en bedrog in de Koude Oorlog.

Filmposter van Spy/Master

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 7/8 - 2023

Dossier Koude Oorlog

Soldaten verwijderen een ballistische SS-19-raket op het terrein van de grootste voormalige Sovjet-raketbasis in het Oekraïense Vakulenchuk,
Soldaten verwijderen een ballistische SS-19-raket op het terrein van de grootste voormalige Sovjet-raketbasis in het Oekraïense Vakulenchuk,
Interview

Beantwoord Poetins nucleaire chantage met eigen dreigementen, zegt historicus

Het is tijd om ‘het angstevenwicht’ te herstellen, zegt de Oekraïense historicus Serhii Plokhy in de nieuwe editie van Historisch Nieuwsblad. De vrees voor wederzijdse vernietiging door kernwapens zorgde tijdens de Koude Oorlog voor een balans tussen de grootmachten. ‘Het ontbreken van dat angstevenwicht moedigt nu agressie aan.’ In zijn boek Het atoomtijdperk beschrijft Plokhy...

Lees meer
Nucleaire explosie in Nevada tijdens tests van de VS
Nucleaire explosie in Nevada tijdens tests van de VS
Artikel

Nucleaire ballonnen boven Europa? Dit wonderlijke wapen werd bijna werkelijkheid

In de jaren vijftig onderzocht het Amerikaanse leger of het kernbommen kon afgooien met een luchtballon. Die waren goedkoop en konden onopgemerkt richting vijandelijk gebied zweven. Toch zagen wetenschappers vooral risico’s: bij slecht weer kon een nucleaire ballon de verkeerde kant op waaien. De Fransen waren in de achttiende eeuw de eersten die luchtballonnen inzetten...

Lees meer
Howitzers gebruikt tijdens de invasie van Grenada
Howitzers gebruikt tijdens de invasie van Grenada
Artikel

VS vielen Grenada binnen om ‘terrorisme’ te bestrijden

De VS dreigen met militair ingrijpen in Venezuela. Hun opstelling past in een lange reeks Amerikaanse bemoeienissen in Zuid-Amerika. Zo vielen ze op 25 oktober 1983 het Caribische eilandje Grenada binnen. ‘Het was een Sovjet-kolonie, gemaakt om terrorisme te exporteren.’ Het Amerikaanse filmpubliek kon in 1986 genieten van een oorlogsfilm over een recent militair conflict...

Lees meer
In de jaren vijftig hadden de Iraniërs even hoop op een democratie
In de jaren vijftig hadden de Iraniërs even hoop op een democratie
Artikel

In de jaren vijftig hadden de Iraniërs even hoop op een democratie

Begin jaren vijftig leek Iran dankzij de liberale premier Mohammad Mossadeq voor een democratisch pad te kiezen. Maar Mossadeqs beleid vormde een bedreiging voor de Amerikanen en de Britten, die in 1953 een coup tegen hem steunden. De prowesterse sjah kwam steviger op de troon te zitten en maakte van Iran weer een dictatuur. De...

Lees meer
Loginmenu afsluiten