Home Els Kloek over haar held Annie M.G. Schmidt

Els Kloek over haar held Annie M.G. Schmidt

Historicus Els Kloek is de samensteller van 1001 vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis, dat in 2016 werd uitgeroepen tot het Beste Geschiedenisboek Aller Tijden. Ze roemt Annie M.G. Schmidt als haar belangrijkste inspiratiebron.

Annie M G Schmidt

Alies Pegtel

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 25 oktober 2016

Update 29 september 2025

 Wanneer bent u voor het eerst met Annie M.G. Schmidt in aanraking gekomen?
‘De eerste kennismaking was via haar liedjes. We hadden een eepeetje thuis met liedjes geschreven door Annie Schmidt, gezongen door Hetty Blok. Ik vond ze heel mooi, bijvoorbeeld haar bekende wiegeliedje over een stekelvarken: “Suja suja, Prikkeltje, daar buiten schijnt de maan.” Ik was een jaar of zeven, schat ik, toen ik haar boeken begon te lezen. Die kreeg ik van mijn moeder. Ik was er verrukt van.’

Wat trof u zo in haar werk?
‘Het was voor het eerst dat ik via Annies gedichten zag dat je met taal kunt spelen. Ik wist meteen: dat wil ik ook. Ik was niet goed in tekenen of kleien, maar door Annies gedichten en verhalen raakte ik geïnspireerd om zelf ook te gaan dichten. Ik schreef mijn gedichtjes in een speciaal schrift. Voor het slapengaan lag ik ’s avonds in bed eindeloos rijmpjes te verzinnen.’ 

Ze trok zich niets aan van de goegemeente

Waarom werkten juist de gedichten van Annie M.G. Schmidt zo aanstekelijk?
‘Haar werk ademt een vrije opvoedingsmoraal: “Ik ben lekker stout”, en: “Doe niet wat je moeder zegt.” Wat ik ook heel erg in haar persoon heb bewonderd, is dat zij altijd haar eigen gang is blijven gaan. Ze trok zich niets aan van wat de goegemeente vond. De literaire en culturele wereld haalde z’n neus op voor kinderverhalen en liedjes, maar zij deed gewoon waar ze goed in was.’

Ziet u parallellen met uw eigen leven?
‘Net als zij ben ik een domineesdochter, dus ik verbeeldde me wel dat wij op elkaar leken. Ik heb haar één keer ontmoet, op een oudejaarsfeestje bij haar thuis, druk bezocht door cabaretiers en kunstenaars. Bibberend heb ik haar toen verteld hoezeer ik haar bewonderde. Zij dronk een glas wijn, rookte een sigaret en hoorde mijn verhaal minzaam aan.’

Annie bleef voor u onaanraakbaar op haar voetstuk?
‘Zeker. Maar Annie Schmidt is niet de enige vrouw die mij inspireerde; ze hoort thuis in mijn rijtje van drie. Isabella van Eeghen bracht me in aanraking met archieven, en dat leidde ertoe dat ik de sensatie van het historisch onderzoek voelde. De zeventiende-eeuwse schilderes Judith Leyster, die het als eerste vrouw schopte tot het schildersgilde, bracht me ten slotte op het idee om individuele historische vrouwen voor het voetlicht te brengen. Ieder van deze vrouwen heeft mij gevormd. Ik vind het mooi dat ze alle drie in 1001 vrouwen staan.’

Nieuwste berichten

Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Artikel

Gaf een koningsmoordenaar opdracht voor het Tapijt van Bayeux?

Op het Tapijt van Bayeux speelt graaf Eustatius van Boulogne een heldenrol. Maar volgens de kronieken was hij een lafaard – of erger. Liet hij het borduurwerk maken om zijn naam te zuiveren? In het British Museum wordt momenteel het Tapijt van Bayeux tentoongesteld. Het is een van de belangrijkste bronnen over de Slag bij...

Lees meer
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Artikel

De Pacificatie van Gent was een verdeelde vrede

De Pacificatie van Gent wordt wel gezien als een eerste onafhankelijkheidsverklaring van de Nederlanden. Katholieken en protestanten, steden en adel verenigden zich om de muitende soldaten van het Habsburgse leger het land uit te krijgen. Maar waren de ondertekenaars wel zo eensgezind? Op 8 november 1576 schalden de trompetten over de Botermarkt in Gent. Een...

Lees meer
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Recensie

De Tweede Wereldoorlog transformeerde Azië

Voor Aziaten was de Tweede Wereldoorlog misschien wel ingrijpender dan voor Europeanen, bewijst sinoloog Hans van de Ven. Al langer klinkt er kritiek op onze nogal eurocentrische blik op de Tweede Wereldoorlog. De oorlog in China die in 1937 al begon, de hongersnoden in Bengalen en op Java en militaire operaties zoals het Japanse offensief...

Lees meer
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
Opinie

Geschiedenisonderwijs dreigt staatsopvoeding te worden 

Geschiedenislessen in de bovenbouw van het middelbaar onderwijs zullen vanaf 2030 zijn gericht op het opvoeden van leerlingen tot goede burgers met bepaalde gewenste opvattingen. Dat wil tenminste de commissie die de concept-examenprogramma’s heeft opgesteld in opdracht van het ministerie van OCW. Het vak geschiedenis dreigt hiermee te verworden tot staatspedagogiek.  De concept-examenprogramma’s voor het...

Lees meer
Loginmenu afsluiten