Home Els Kloek over haar held Annie M.G. Schmidt

Els Kloek over haar held Annie M.G. Schmidt

Historicus Els Kloek is de samensteller van 1001 vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis, dat in 2016 werd uitgeroepen tot het Beste Geschiedenisboek Aller Tijden. Ze roemt Annie M.G. Schmidt als haar belangrijkste inspiratiebron.

Annie M G Schmidt

Alies Pegtel

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 25 oktober 2016

Update 29 september 2025

 Wanneer bent u voor het eerst met Annie M.G. Schmidt in aanraking gekomen?
‘De eerste kennismaking was via haar liedjes. We hadden een eepeetje thuis met liedjes geschreven door Annie Schmidt, gezongen door Hetty Blok. Ik vond ze heel mooi, bijvoorbeeld haar bekende wiegeliedje over een stekelvarken: “Suja suja, Prikkeltje, daar buiten schijnt de maan.” Ik was een jaar of zeven, schat ik, toen ik haar boeken begon te lezen. Die kreeg ik van mijn moeder. Ik was er verrukt van.’

Wat trof u zo in haar werk?
‘Het was voor het eerst dat ik via Annies gedichten zag dat je met taal kunt spelen. Ik wist meteen: dat wil ik ook. Ik was niet goed in tekenen of kleien, maar door Annies gedichten en verhalen raakte ik geïnspireerd om zelf ook te gaan dichten. Ik schreef mijn gedichtjes in een speciaal schrift. Voor het slapengaan lag ik ’s avonds in bed eindeloos rijmpjes te verzinnen.’ 

Ze trok zich niets aan van de goegemeente

Waarom werkten juist de gedichten van Annie M.G. Schmidt zo aanstekelijk?
‘Haar werk ademt een vrije opvoedingsmoraal: “Ik ben lekker stout”, en: “Doe niet wat je moeder zegt.” Wat ik ook heel erg in haar persoon heb bewonderd, is dat zij altijd haar eigen gang is blijven gaan. Ze trok zich niets aan van wat de goegemeente vond. De literaire en culturele wereld haalde z’n neus op voor kinderverhalen en liedjes, maar zij deed gewoon waar ze goed in was.’

Ziet u parallellen met uw eigen leven?
‘Net als zij ben ik een domineesdochter, dus ik verbeeldde me wel dat wij op elkaar leken. Ik heb haar één keer ontmoet, op een oudejaarsfeestje bij haar thuis, druk bezocht door cabaretiers en kunstenaars. Bibberend heb ik haar toen verteld hoezeer ik haar bewonderde. Zij dronk een glas wijn, rookte een sigaret en hoorde mijn verhaal minzaam aan.’

Annie bleef voor u onaanraakbaar op haar voetstuk?
‘Zeker. Maar Annie Schmidt is niet de enige vrouw die mij inspireerde; ze hoort thuis in mijn rijtje van drie. Isabella van Eeghen bracht me in aanraking met archieven, en dat leidde ertoe dat ik de sensatie van het historisch onderzoek voelde. De zeventiende-eeuwse schilderes Judith Leyster, die het als eerste vrouw schopte tot het schildersgilde, bracht me ten slotte op het idee om individuele historische vrouwen voor het voetlicht te brengen. Ieder van deze vrouwen heeft mij gevormd. Ik vind het mooi dat ze alle drie in 1001 vrouwen staan.’

Nieuwste berichten

Puinvrouwen in Berlijn, 1945.
Puinvrouwen in Berlijn, 1945.
Artikel

De mythe van de puinheldin

Met haar blote handen ruimde Helga Velden samen met duizenden andere vrouwen het puin van de Duitse straten. Deze zogenoemde Trümmerfrauen worden gezien als ‘heldinnen van de wederopbouw’. Zelf dacht Velden daar heel anders over.  Helga Velden is achttien jaar als ze vlak na de oorlog aan het werk gaat in Tiergarten, het grote park...

Lees meer
Landwachters in 1944
Landwachters in 1944
Interview

Spreken over daders in de Tweede Wereldoorlog, wat levert dat op?

Wat gebeurt er als je over de Tweede Wereldoorlog vertelt vanuit het perspectief van de daders? Welke inzichten levert dat op – wetenschappelijk, educatief en voor de cultuur van herdenken? Hierover spreken onder anderen auteur Auke Kok (Mussert: Reis naar het kwaad) en hoogleraar internationale misdrijven Alette Smeulers (Angstaanjagend normaal) tijdens een themabijeenkomst op 26...

Lees meer
Een vader en zijn dochter doen samen de afwas op Moederdag, 1979.
Een vader en zijn dochter doen samen de afwas op Moederdag, 1979.
Nieuws

Zó anders zijn we niet gaan opvoeden

Vaders en moeders van nu worden vaak omschreven als ‘curlingouders’: ze vegen alle moeilijkheden bij hun kinderen vandaan. Oudere generaties voedden hun kinderen veel strenger op, is de heersende gedachte. Maar nieuw onderzoek nuanceert dat beeld. De voor het proefschrift geïnterviewde Harm, geboren in 1936, beweert dat toen hij jong was kinderen nog respect hadden...

Lees meer
Willem Wilbrink
Willem Wilbrink
Nieuws

Het onbewezen Dachau-verleden van Willem Wilbrink

Willem Wilbrink is een stokoude man die regelmatig in de media en bij oorlogsherdenkingen wordt uitgenodigd als oud-kampgevangene en verzetsheld. Volgens eigen zeggen heeft hij in het concentratiekamp Dachau veertig mensen het leven gered. Hans Vogelzang wilde meer weten over dit bijzondere verhaal en ging op zoek naar ondersteunend bewijs in kampmemoires en archieven. Maar...

Lees meer
Loginmenu afsluiten