• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    dinsdag 5 oktober 2021

    Marx was een antisemiet

    Door: Robin te Slaa

    Karl Marx schold Joden uit voor kapitalistische sjacheraars. Zijn compagnon Friedrich Engels droomde van een uitroeiingsoorlog tegen Slavische volken. Ook andere aartsvaders van de internationale arbeidersbeweging waren behept met antisemitisme en racisme.

    In de negentiende eeuw kwamen zowel het pseudowetenschappelijke, biologisch ‘gefundeerde’ racisme op als het moderne (niet religieuze) antisemitisme. Hierin gold ‘de Jood’ als een niet te assimileren volksvijand en belichaming van het kapitalisme. Dergelijke opvattingen vonden geregeld aansluiting bij het streven naar emancipatie van de sociaal-economisch onderste bevolkingslagen. Zo verkondigden de Franse afgevaardigden Paul Argyriadès en Albert Regnard op het Brusselse congres van de Tweede Internationale in 1891 dat alleen het Arische ras was voorbestemd om de sociale vernieuwing te bewerkstelligen.

    Hoewel Karl Marx en Friedrich Engels de leuze ‘proletariërs aller landen, verenigt u’ verhieven tot parool van de opkomende arbeidersklasse, bleken ook zij niet immuun te zijn voor het epidemische racisme en antisemitisme van hun tijd. Een opmerkelijk feit in dit verband: Marx’ beide ouders stamden uit rabbijnengeslachten, maar hadden zich bekeerd tot het protestantisme. Zijn eigen Joodse achtergrond verhinderde niet dat Marx in brieven aan Engels de Duitse socialistische leider Ferdinand Lassalle bespotte als ‘Joodse neger’. In hun correspondentie duidden beide mannen Lassalle bij voorkeur aan met antisemitische spotnamen als ‘de jid’, ‘Baron Itzig’, ‘Ephraim Goochem’ en ‘Jüdel Braun’. Diens opdringerigheid bestempelde Marx als ‘negerachtig’.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen