‘Het is bedroevend wat de jeugd tegenwoordig leert over onze geschiedenis!’ vindt J.H. Prins, die volgens eigen zeggen ‘van de oude stempel (78)’ is. Van de 241 forumdeelnemers is 77 procent het eens met de stelling: ‘In het onderwijs moet meer aandacht komen voor vaderlandse geschiedenis.’ Slechts 18 procent is het daarmee oneens.
De meeste voorstanders van meer vaderlandse geschiedenis op school gebruiken het aloude argument dat het verleden helpt het heden te begrijpen. ‘Zonder kennis van geschiedenis sta je met twee linkerhersenen in de wereld,’ schrijft H.F. Stroet. Daarbij komt, aldus M.C. van der Geer, dat speciaal besef van het nationale verleden ‘de maatschappelijke cohesie vergroot’. Want daar ontbreekt het volgens sommige forumdeelnemers aan. ‘Historisch besef is de basis voor het behoud van een eigen cultuur,’ stelt J.G. Kuiters.
J.B. Christiaanse schrijft: ‘In de huidige multiculturele samenleving is het goed om historische ankers te hebben waaraan de bevolking zijn identiteit kan ontlenen.’ Volgens F.J. de Zee bevordert onderwijs in vaderlandse geschiedenis de integratie van nieuwe Nederlanders. ‘Het geeft je wortels, zelfs wanneer je niet hier bent geboren en opgegroeid.’ H.M.M. van de Mortel formuleert het zo: ‘Nederland is een land om trots op te zijn.’
Anderen vinden dat vaderlandse geschiedenis dient om er lessen uit te trekken. H.A. Laurentius schrijft: ‘Historisch besef beschermt tegen ideologische misstappen.’ P.H. van der Veen is explicieter en stelt dat geschiedenisonderwijs ‘meer inzicht’ biedt in ‘het merkwaardige gedachtegoed van Wilders’.
Wat vinden docenten zelf? A.L.M. van Dijk geeft geschiedenis op het vwo en vindt het kennisniveau van de leerlingen ‘uitermate laag’. Een tegengesteld geluid laat A. den Ouden horen: ‘Ik geef zelf les aan de onderbouw vmbo, en in die twee jaar komt de hele vaderlandse geschiedenis aan bod.’ Hij is het daarom oneens met de stelling. Dat geldt ook voor J. Bruins, student. Die schrijft: ‘Er mag wel wat meer aandacht worden besteed aan wereld- en migratiegeschiedenis.’
De wereld is groter dan Nederland, vinden veel deelnemers die tegen de stelling hebben gestemd. ‘Leerlingen moet ook gevoel voor verhoudingen worden bijgebracht,’ vindt W. Klaver. En H.C.M. Geelhoedt schrijft: ‘In een zich globaliserende wereld bestaat het begrip “vaderland” niet, tenzij voor mensen met xenofobische trekjes.’ Ten slotte vindt W. van ’t Geloof vaderlandse geschiedenis maar ‘navelstaarderij’. ‘En er is niet veel over te vertellen.’
