‘Hoe geloofwaardig is een overheidsdienst die nota bene is opgericht om onze rechtsstaat te verdedigen, als die zijn wettelijke verplichting om archiefstukken openbaar te maken aan de laars lapt?’ vraagt G.A.J. Driesen retorisch. J.J. Winius schrijft: ‘Democratische controle is belangrijk, ook al is het achteraf.’ Anders, zo waarschuwt M.M.J.G. Voncken, wordt de AIVD ‘een staat binnen de staat’.
Ook R. de Vette heeft weinig vertrouwen in de integriteit van de inlichtingendienst. ‘Die werd en wordt politiek gestuurd,’ schrijft hij. Henk Wijnen denkt dat bij openbaarmaking van de archieven ‘de flaters van de AIVD zichtbaar worden’.
Sommige respondenten wijzen op het belang van openbaarmaking voor het historisch onderzoek. L.P.H. Westhoff wil weten wat voor ‘heksenjacht’ er heeft plaatsgevonden tijdens de Koude Oorlog. Anderen hebben een persoonlijk belang. ‘Ik wil ongestoord nagaan of er informatie aanwezig is over mijn overleden vader,’ laat H.J. Lammers weten. Ben Bosch schrijft: ‘Na enig gedoe heb ik een kopie van mijn BVD-dossier ontvangen, maar het bevat een groot stuk dat wit is gebleven. Dat roept vragen op. Ik denk recht te hebben op het hele dossier.’
Hier is niet iedereen het mee eens. ‘Je weet niet wat de gevolgen van openbaarmaking zijn voor mensen,’ stelt W.N. Grimme. ‘De veiligheid van de mensen die gebruikt worden om inlichtingen in te winnen kan in gevaar worden gebracht.’ T.J. van Lieshout wijst op het aspect van persoonlijke privacy. ‘De AIVD heeft compromitterend materiaal over allerlei personen uit het publieke leven. Deze personen moeten niet naar willekeur worden beschuldigd.’
Volgens F.G. Jansen is geheimhouding noodzakelijk vanwege het ‘landsbelang’. Charles Storm van ’s-Gravesande noemt openbaarmaking van AIDV-archieven ronduit ‘stompzinnig’, want ‘bevriende en vijandelijke diensten zullen er dankbaar gebruik van maken en zusterdiensten zullen nooit meer informatie willen afgeven’. H. Heijne Makkreel is nog stelliger: ‘Openbaar maken van het archief is gelijk aan het afschaffen van de AIVD.’
Eens 55 %
Oneens 28 %
Geen mening 17 %
OPMERKELIJK
‘De activiteiten van de AIVD zijn ten nutte van het algemeen. Alleen als openbaarmaking daarmee in strijd is, kan zij achterwege blijven.’
– H.C.M. Geelhoedt
LEZERSFORUM: ‘Laat AIVD geen staat binnen de staat zijn’
‘De AIVD moet zijn archieven openbaar maken’
De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) weigert archiefstukken na verloop van tijd over te dragen aan het Nationaal Archief, zoals elke overheidsdienst verplicht is te doen. Daarom luidt de stelling van deze maand: ‘De AIVD moet zijn archieven openbaar maken.’ Van de deelnemers is 55 procent het hiermee eens; 28 procent vindt het geen goed idee.
Nieuwste berichten
Gaf een koningsmoordenaar opdracht voor het Tapijt van Bayeux?
Op het Tapijt van Bayeux speelt graaf Eustatius van Boulogne een heldenrol. Maar volgens de kronieken was hij een lafaard – of erger. Liet hij het borduurwerk maken om zijn naam te zuiveren? In het British Museum wordt momenteel het Tapijt van Bayeux tentoongesteld. Het is een van de belangrijkste bronnen over de Slag bij...
De Pacificatie van Gent was een verdeelde vrede
De Pacificatie van Gent wordt wel gezien als een eerste onafhankelijkheidsverklaring van de Nederlanden. Katholieken en protestanten, steden en adel verenigden zich om de muitende soldaten van het Habsburgse leger het land uit te krijgen. Maar waren de ondertekenaars wel zo eensgezind? Op 8 november 1576 schalden de trompetten over de Botermarkt in Gent. Een...
De Tweede Wereldoorlog transformeerde Azië
Voor Aziaten was de Tweede Wereldoorlog misschien wel ingrijpender dan voor Europeanen, bewijst sinoloog Hans van de Ven. Al langer klinkt er kritiek op onze nogal eurocentrische blik op de Tweede Wereldoorlog. De oorlog in China die in 1937 al begon, de hongersnoden in Bengalen en op Java en militaire operaties zoals het Japanse offensief...
Geschiedenisonderwijs dreigt staatsopvoeding te worden
Geschiedenislessen in de bovenbouw van het middelbaar onderwijs zullen vanaf 2030 zijn gericht op het opvoeden van leerlingen tot goede burgers met bepaalde gewenste opvattingen. Dat wil tenminste de commissie die de concept-examenprogramma’s heeft opgesteld in opdracht van het ministerie van OCW. Het vak geschiedenis dreigt hiermee te verworden tot staatspedagogiek. De concept-examenprogramma’s voor het...