‘De AIVD moet zijn archieven openbaar maken’
De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) weigert archiefstukken na verloop van tijd over te dragen aan het Nationaal Archief, zoals elke overheidsdienst verplicht is te doen. Daarom luidt de stelling van deze maand: ‘De AIVD moet zijn archieven openbaar maken.’ Van de deelnemers is 55 procent het hiermee eens; 28 procent vindt het geen goed idee.
‘Hoe geloofwaardig is een overheidsdienst die nota bene is opgericht om onze rechtsstaat te verdedigen, als die zijn wettelijke verplichting om archiefstukken openbaar te maken aan de laars lapt?’ vraagt G.A.J. Driesen retorisch. J.J. Winius schrijft: ‘Democratische controle is belangrijk, ook al is het achteraf.’ Anders, zo waarschuwt M.M.J.G. Voncken, wordt de AIVD ‘een staat binnen de staat’.
Ook R. de Vette heeft weinig vertrouwen in de integriteit van de inlichtingendienst. ‘Die werd en wordt politiek gestuurd,’ schrijft hij. Henk Wijnen denkt dat bij openbaarmaking van de archieven ‘de flaters van de AIVD zichtbaar worden’.
Sommige respondenten wijzen op het belang van openbaarmaking voor het historisch onderzoek. L.P.H. Westhoff wil weten wat voor ‘heksenjacht’ er heeft plaatsgevonden tijdens de Koude Oorlog. Anderen hebben een persoonlijk belang. ‘Ik wil ongestoord nagaan of er informatie aanwezig is over mijn overleden vader,’ laat H.J. Lammers weten. Ben Bosch schrijft: ‘Na enig gedoe heb ik een kopie van mijn BVD-dossier ontvangen, maar het bevat een groot stuk dat wit is gebleven. Dat roept vragen op. Ik denk recht te hebben op het hele dossier.’
Hier is niet iedereen het mee eens. ‘Je weet niet wat de gevolgen van openbaarmaking zijn voor mensen,’ stelt W.N. Grimme. ‘De veiligheid van de mensen die gebruikt worden om inlichtingen in te winnen kan in gevaar worden gebracht.’ T.J. van Lieshout wijst op het aspect van persoonlijke privacy. ‘De AIVD heeft compromitterend materiaal over allerlei personen uit het publieke leven. Deze personen moeten niet naar willekeur worden beschuldigd.’
Volgens F.G. Jansen is geheimhouding noodzakelijk vanwege het ‘landsbelang’. Charles Storm van ’s-Gravesande noemt openbaarmaking van AIDV-archieven ronduit ‘stompzinnig’, want ‘bevriende en vijandelijke diensten zullen er dankbaar gebruik van maken en zusterdiensten zullen nooit meer informatie willen afgeven’. H. Heijne Makkreel is nog stelliger: ‘Openbaar maken van het archief is gelijk aan het afschaffen van de AIVD.’
Eens 55 %
Oneens 28 %
Geen mening 17 %
OPMERKELIJK
‘De activiteiten van de AIVD zijn ten nutte van het algemeen. Alleen als openbaarmaking daarmee in strijd is, kan zij achterwege blijven.’
– H.C.M. Geelhoedt
