• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 2/2019

    Hoe antisemieten het verbod op groepsbelediging omzeilden

    Tegen antisemitische excessen

    Door: Edwin Klijn en Robin te Slaa

    Om Joodse burgers te beschermen stelde de Nederlandse overheid vanaf 1934 groepsbelediging strafbaar. In de praktijk wisten veel antisemieten de wet handig te omzeilen: ze meden scheldkanonnades en beperkten zich tot insinuaties.

    In 1933 nam minister van Justitie Josef van Schaik het initiatief om een aantal bepalingen in het Wetboek van Stafrecht te herzien. De bewindsman wilde daarmee opruiing en openlijke belediging van het openbaar gezag en bevolkingsgroepen tegengaan. Dit verbod op groepsbelediging was een reactie op turbulente gebeurtenissen over de oostgrens. Nadat Adolf Hitler begin 1933 aan de macht was gekomen, nam de Nederlandse overheid in snel tempo maatregelen tegen het opkomende fascisme. Zij wilde hiermee de democratische rechtstaat en de openbare orde beschermen. Zo mochten beroepsmilitairen en ambtenaren geen lid meer zijn van fascistische en nationaal-socialistische organisaties.

    Strafbaarstelling van groepsbelediging was bedoeld om ‘onze Israëlitische mede-burgers’ te beschermen, benadrukte Van Schaik tegenover de Vaste Kamercommissie voor privaat- en strafrecht, de Tweede Kamer en de Eerste Kamer. Met het oog op ‘de ervaringen in het buitenland’ was het noodzakelijk de ‘excessen van het anti-semitisme’ te bestrijden. De bewindsman wilde in het nieuwe artikel over groepsbelediging in het Wetboek van Strafrecht (137c) geen afzonderlijke ‘Jodenbepaling’ opnemen, omdat in de toekomst ook andere groepen het onderwerp konden worden van ‘een gruwelijke Hetze en campagne’.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen