Home Het nieuwe keizerrijk

Het nieuwe keizerrijk

Bouko de Groot

Gepubliceerd op: 14 december 2009

Update 7 april 2020

Communist, kapitalist of confucianist? Het nieuwe Chinese keizerrijk zoekt een passende identiteit voor zijn onderdanen.

Zestig jaar Volksrepubliek is reden tot feest, maar voor China te kort om op terug te kijken. Door de Culturele Revolutie is het land losgekoppeld van zijn verleden. Dat was prima toen iedereen gelijk moest zijn en entrepreneurschap een vies woord was. Maar de idealen waarmee Voorzitter Mao ooit het land herenigde, passen niet bij China’s moderne materialisme en nationalisme.

Peking wil laten zien dat Chinees-zijn altijd al bijzonder en beter was. Te pas en te onpas klinkt nu de slogan ‘5000 jaar aaneengesloten cultuur’. Helaas zijn de tastbare erfenissen van het lange verleden schaars. De meeste kunstschatten zijn naar Taiwan verdwenen. Oude monumenten hebben de vele oorlogen en de Culturele Revolutie niet overleefd.

Het huidige China doet het meest denken aan de periode van de Qin-dynastie, rond 200 v.Chr. Die stond aan de basis van een groot keizerrijk, bestaande uit machtige ambtenaren, rijke kooplieden en monddode massa’s.

Het toch al zwaar gecensureerde digitale China toont dat de geschiedenis zich herhaalt. Zo is West-China, sinds de rassenrellen tussen Han-Chinezen en Oeigoeren van afgelopen zomer, nog steeds van internet afgesloten. In Chengdu gingen leraren van een privéschool onlangs in staking. De eigenaar van de school is zo machtig dat elke negatieve uitlating over hem op welk internetforum waar dan ook in China direct verwijderd werd.

Ook de huidige landhervorming versnelt een terugkeer naar ouderwetse machtsverhoudingen. Keuterboeren mogen hun pachtrecht verkopen om te kunnen profiteren van het kapitalisme. Op het eerste gezicht een nobel streven. Maar de maatregel heropent de deuren naar grootgrondbezit.

Wellicht biedt daarom Confucius nog het meeste houvast voor een toekomstige Chinese identiteit. Hij zei dat een dubbeltje er niet naar moet streven een kwartje te worden. Populair als de oude leermeester in China is, past deze gedachte echter totaal niet bij de nog veel populairdere zelfverrijking.

Ook overigens niet bij de meest positieve bijdrage van het communisme: de maatschappelijke gelijkheid van vrouw en man, die groter is dan in het Westen. Het is de vraag of die gelijkheid over vijfentwintig jaar nog zal bestaan.

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten