Home Hans Schoots over extremisme in de Historische BoekenCast

Hans Schoots over extremisme in de Historische BoekenCast

  • Gepubliceerd op: 5 februari 2024
  • Laatste update 05 feb 2024
  • 2 minuten leestijd
Hans Schoots over extremisme in de Historische BoekenCast

In de nieuwe aflevering van de Historische BoekenCast schuift historicus Hans Schoots aan om over zijn boek Grootse gedachten. Extremen in democratisch Nederland 1918-2019 te vertellen. ‘Extremisme was er wel in ons land, maar het kon nooit werkelijk de democratie ondermijnen.’

Nederland maakt nu voor het eerst mee dat een partij met ongrondwettelijke ideeën werkelijke macht kan krijgen, en dat is uitzonderlijk, concludeert Schoots. Radicale en extreme politici trokken in de twintigste eeuw vaak de aandacht, maar hun politieke invloed bleef beperkt.

In Grootse gedachten laat Schoots zien dat er zowel linkse als rechtse extremistische stromingen de revue passeerden in Nederland, van bommenleggers tot rassenzuiveraars. ‘De extreme partijen aan beide kanten vonden dat het democratisch beginsel in vraag gesteld moest worden’, zegt Schoots in de Historische BoekenCast.

Hij begint zijn verhaal bij Pieter Jelles Troelstra, die in 1918 de revolutie uitriep in de Tweede Kamer. ‘Maar er gebeurde vrij weinig, want het volk kwam niet in opstand. En ook binnen Troelstra’s partij zelf is het meteen gesmoord.’

Ook NSB-leider Anton Mussert komt aan bod. ‘Mussert wordt vaak genoemd als een gematigde factor, omdat er radicalere NSB’ers waren dan hij. Maar vanaf dag één was hij een revolutionair die de democratie wilde afschaffen, dat staat gewoon in het partijprogramma.’

Grootse gedachten. Extremen in democratisch Nederland 1918-2019
Hans Schoots
400 p. Boom Geschiedenis, € 29,90

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer