Home Gezien

Gezien

Marieke Prins

Gepubliceerd op: 22 juni 2004

Update 7 april 2020

 Cornelis Hatzmann, Jan Groendijk en andere vervoerders in Groningen en Drenthe lieten de afgelopen eeuwen veel materiële sporen na: een hondenkar, een pijp en een naaimachine. Maar waar is de grote lijn?


Waardering: 5 
De leeuw op het roer van zijn schip was vervaardigd door ‘verpleegden’: gevangenen van de Rijkswerkinrichting Veenhuizen. Schipper Cornelis Hatzmann nam ‘m elke avond mee naar huis, zodat hij niet gestolen zou worden.

De tentoonstelling WaterWeg is vol van dit soort anekdotes. Het vervoer in Groningen en Drenthe geschiedde in de afgelopen eeuwen onder andere per trekschuit, bodewagen en vrachtwagen. Op twee locaties, het Noordelijk Scheepvaartmuseum in Groningen en het Veenkoloniaal Museum in Veendam, worden de materiële overblijfselen van enkele eeuwen vervoer getoond: mooie oude foto’s, tekeningen, scheepsmodellen en echte vervoermiddelen zoals hondenkarren. En ook sollicitatiebrieven uit 1914, handschoenen en een pijp zoals die ongetwijfeld ook op trekschuiten werd gerookt.

Maar waarom een advertentie voor een naaimachine? En wat doet dat aardige papier-maché hondje daar met de tentoonstellingsfolder in zijn bek? En wat is eigenlijk de functie van de pakkisten? Waarom zitten sommige zaken erin en liggen andere ernaast? Wat is de scheidslijn tussen de informatie in Veendam en die in Groningen?

De bezoeker krijgt veel weetjes, maar weinig houvast. WaterWeg geeft de indruk dat de tijd op was op het moment dat de historicus met kisten uit het archief kwam en de vormgever arriveerde met staaltjes van zijn kunnen. ‘Is dit wat?’ vroegen ze nog, maar te laat. Geen tijd meer. Snel alles leuk neerzetten en tekstbordjes maken.

Daar is de tekstbordjesmaker al. Gelukkig is hij goed ingevoerd in het onderwerp. Hij vermeldt dat de vrouwelijke passagier van een trekschuit een Groningse floddermuts draagt. En al snel hangen naast elkaar teksten als: ‘Jan Groendijk, Hoogezand’, ‘Overtredingen met de hondenkar’ en ‘De Vismarkt’. De tekstbordjesmaker blijkt niet de juiste persoon om de grote lijn te redden.

WaterWeg, Beurtschippers en Boderijders. Water- en wegverkeer in Groningen en Drenthe
Tot en met 24 oktober. Noordelijk Scheepvaartmuseum, Brugstraat 24, Groningen/ Veenkoloniaal Museum, Winkler Prinsstraat 5, Veendam. Open di-vr 11-17 uur, za-zo 13-17 uur. Info: 050-31 22 202/ 0598-36 42 24 of www.noordelijkscheepvaartmuseum.nl/ www.veenkoloniaalmuseum.nl

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al vanaf €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

Guilaume Groen van Prinsterer
Guilaume Groen van Prinsterer
Artikel

Grondlegger van de christelijke politiek waarschuwde voor agressief nationalisme

De negentiende-eeuwse politicus en polemist Guillaume Groen van Prinsterer was de grondlegger van de protestants-christelijke politiek in Nederland. Hij wordt vaak gezien als conservatief, maar hij keerde zich tegen nationalistische machtspolitiek. Dat blijkt uit zijn confrontatie met het Pruisen van kanselier Bismarck. Groen had een afkeer van de moderne, liberale staat, die stoelde op de...

Lees meer
Drie gestrande potvissen bij Ter Heyde. Gravure door Jan Wierinx, 1577.
Drie gestrande potvissen bij Ter Heyde. Gravure door Jan Wierinx, 1577.
Artikel

Gestrande walvissen voorspelden groot onheil

Timmy, de aangespoelde bultrug die Duitsland wekenlang in zijn greep hield, is na een grootse reddingsactie alsnog overleden. Tegenwoordig wekken gestrande walvissen medeleven, maar tijdens de Tachtigjarige Oorlog joegen ze kustbewoners de stuipen op het lijf. De verschijning van een ‘zeemonster’ interpreteerden ze als goddelijke waarschuwing. Wetenschappers en geestelijken, schrijvers en kunstenaars: van heinde en...

Lees meer
Hitler-borstbeeld bij de markt van Militracks in 2022.
Hitler-borstbeeld bij de markt van Militracks in 2022.
Interview

Historici kritisch over evenement met Duitse tanks en Hitler-beelden in Overloon: ‘Dit neigt naar naziverheerlijking’

Wandelen over een markt vol nationaal-socialistische parafernalia of een ritje maken op een Duitse tank. In het weekend van 16 en 17 mei is dat mogelijk in het Brabantse Oorlogsmuseum Overloon, tijdens een groot evenement met Duitse voertuigen en uitrustingsstukken uit de Tweede Wereldoorlog: Militracks. Historici zien risico’s: ‘Zonder de juiste kritische kanttekeningen kan het...

Lees meer
Hierogliefen van de Oude Egyptenaren
Hierogliefen van de Oude Egyptenaren
Interview

De Oude Egyptenaren schreven duizenden sprookjes, biografieën en liefdesbrieven

De Egyptenaren hebben niet alleen piramides en sfinxen achtergelaten, maar ook prachtige teksten. Egyptoloog Hans Schneider was zes jaar bezig om honderden oudegyptische mythen, romans, dagboeken en liefdesgedichten voor het eerst in het Nederlands te vertalen. ‘Je ziet de Egyptische invloed op de Griekse en Romeinse cultuur.’ Wat interesseerde u aan de oudegyptische literatuur? ‘In...

Lees meer
Loginmenu afsluiten