Mijn eerste T-shirt door Jakob Hein. 126 p. De Arbeiderspers, euro 14,95
Der wilde Osten. Neueste deutsche Literatur onder redactie van Roland Koch. 255 p. Fischer Taschenbuch Verlag, euro 10,00
De DDR is in. In de Neue Nationalgalerie in Berlijn hangt Oost-Duitse schilderkunst. Oost-Duitse kunstschaatsster en sekssymbool Katharina Witt presenteert bij ZDF op prime time de Ostalgieshow. Joop van den Ende gaat een musical produceren over de val van de Berlijnse Muur. De alledaagse werkelijkheid van de DDR is zowel de inspiratie voor een keur van culturele activiteiten als voor de amusementsindustrie.
Ook de schrijvers doen mee. In enkele Oost-Berlijnse cafés herleeft op vaste avonden de wereld van de DDR. Jonge schrijvers, die zich Surfpoeten of Frische Goldjungs noemen, presenteren er hun DDR-verhalen. Kenmerkend voor de Berlijnse Ost-lit is het weergeven van de politiek als een aaneenrijging van absurde situaties. ‘Ik kwam in de puberteit, ik vond de Muur niet goed, toen viel hij,’ vat Jakob Hein, auteur van de debuutroman Mijn eerste T-shirt, de jongste Duitse geschiedenis samen.
De schrijvers van Der wilde Osten – Hein publiceerde een deel van zijn roman in deze bundel – zijn in de DDR opgegroeid. Ze werden daar voor het eerst verliefd, en werkten een halfjaar om een plaat van de Rolling Stones te bemachtigen. De val van de Muur viel samen met hun overgang naar de adolescentie. Nu leven ze in de Bondsrepubliek en resteert er maar weinig van hun verleden.
Hun Jonge Pioniers-clubhuis is weg. De school heet niet meer Ernst Thälmann-, maar Willy Brandt-school. De Konsum-supermarkten verkopen heel andere producten. Hun ouders zijn de verliezers van de geschiedenis, zij de winnaars. Maar het voelt vreemd. Over die vreemdheid, die snel omslaat in absurditeit, schrijven ze. Hun reservoir, het DDR-verleden, levert voorlopig een aardig literair rendement op, met een hoge amusementswaarde. De ‘generatie Trabant’, zoals deze jonge schrijvers wel genoemd worden, kan nog even vooruit.
Beatrice de Graaf is verbonden aan de afdeling Geschiedenis van de Internationale Betrekkingen van de Universiteit Utrecht.
