Home Florence Nightingale walgde van beroemdheid

Florence Nightingale walgde van beroemdheid

Sanne Roosenboom, correspondent in Londen

Gepubliceerd op: 29 juni 2010

Update 7 april 2020

Groot-Brittannië herdenkt de honderdste sterfdag van Florence Nightingale (1820-1910) met een munt en een vernieuwd museum. Maar volgens nieuw ontdekte brieven vond Nightingale publieke aandacht maar niks. Misschien was de Lady with the Lamp wel het eerste slachtoffer van de Britse obsessie met beroemdheden.

De Britten zijn er goed in: landgenoten verheffen tot halfgoden en ze jarenlang gefascineerd volgen. In de negentiende eeuw leed Engeland aan ‘Florencemania,’ zoals de BBC het nu noemt. Het begon in februari 1855, toen de Illustrated London News een tekening publiceerde van een verpleegster die tijdens de Krim-oorlog tussen de bedden van gewonde soldaten door liep, met een lamp in haar hand. Vanaf dat moment was Florence Nightingale een fenomeen. Haar beeltenis kwam op serviesgoed en schilderijen te staan, en kinderen bezongen haar in liedjes.

Als Nightingale nu had geleefd, hadden de Engelse tabloids haar nagejaagd, schrijft de Britse krant Daily Telegraph. ‘Dan was ze FloNi gedoopt en had ze haar verhaal voor miljoenen ponden kunnen verkopen.’

Ook volgens Caroline Worthington, directeur van het Florence Nightingale-museum in Londen, was Nightingale de eerste Britse megacelebrity. ‘Maar ze was geen passief slachtoffer. Ze had door hoe ze de nationale obsessie kon gebruiken en deed er haar voordeel mee.’ Nightingale trok zich terug uit de schijnwerpers, zodat niet zijzelf maar haar gezondheidskundige werk en campagnes de volle aandacht kregen van de media. ‘Ik denk dat het een heel slimme zet was,’ aldus Worthington.

Nightingale leed aan een chronische infectieziekte, die haar moe, koortsachtig en depressief maakte. De vijftig jaren na haar bezoek aan de gewonden van de Krim-oorlog was ze aan huis gekluisterd en besteedde ze haar tijd aan het schrijven van brieven, boeken en pamfletten over verpleging, hygiëne, filosofie, religie en India.

In een brief die onlangs voor het eerst openbaar is gemaakt, klinkt Nightingales afschuw van haar beroemdheid door. Ze antwoordt daarin haar stiefnicht, die had gevraagd om toestemming om foto’s met haar portret te verkopen in Amerika. ‘Die toestemming kan ik niet geven,’ schreef Nightingale, waarbij ze de woorden ‘kan ik niet’ heftig onderstreepte.

Toen haar in 1897 gevraagd werd of ze wilde poseren voor een schilderij, reageerde ze geïrriteerd. ‘De absurditeit van mensen, de vulgariteit ervan!’ Nightingale werkte slechts twee keer mee aan een portret: één keer toen het verzoek direct van koningin Victoria kwam en één keer toen het ging om een beeldhouwwerk waarvoor gewone soldaten geld hadden ingezameld.

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten