FILM: Signalementen

Een speelfilm over het bombardement op 14 mei 1940 op Rotterdam was er nog niet. Dat die film er met Het bombardement nu wel is, is geen reden tot vreugde. Het probleem is niet dat Het bombardement slechts dient om een ontluikende liefdesrelatie onder spanning te zetten, maar wel dat bij de manier waarop dit gebeurt geen ander woord past dan ‘infantiel’.

De als acteur debuterende Jan Smit valt weinig te verwijten. De zanger doet zijn best als Rotterdamse volksjongen die verliefd wordt op een Duitse jonge vrouw. Zij is een paar dagen voor het bombardement naar Rotterdam gekomen voor een verstandshuwelijk met een opportunistische industrieel. De vrouw weet wat Rotterdam te wachten staat: ‘Hitler gaat iedereen vermoorden.’

Over de groteske plot hoeven we het verder niet te hebben. Over de geloofwaardigheid ook niet. In de film worden de inzittenden van een auto vanuit de lucht met mitrailleurs beschoten, waarop ze zonder een schrammetje in een sloot springen, daar even later met kroos op hun hoofd uit kruipen, waarna ze de lekgeschoten radiateur met water bijvullen en gezellig hun weg vervolgen. Lager dan dit kan een historische film de lat niet leggen.


Het bombardement
Ate de Jong
Vanaf 20 december in de bioscoop



We hebben hier al vaker lovende woorden gesproken over de gedramatiseerde historische documentaires van History en Discovery Channel. ‘Drama’ is het sleutelwoord bij deze films, waarbij de kijker het gebrek aan historische nuances en subtiliteit voor lief moet nemen. Ze doen denken aan gepassioneerde geschiedenisleraren die meeslepende verhalen vertellen.

De film Peter de Grote – naast Alexander de Grote en Napoleon een van de drie delen in de Discovery-serie ‘Veroveraars’ – illustreert de kracht en zwakte van deze benadering. De film begint met de ronkende aankondiging dat ‘in een flits van kruitdamp een reus explodeerde op het toneel van de geschiedenis’. Die reus is uiteraard Peter de Grote, die Rusland opende voor westerse invloed.

De film doet verslag van zijn bezoek aan westerse steden, waaronder Amsterdam, ‘de stad die gebouwd was op een moeras’. Hij portretteert Peter de Grote als een visionaire leider, maar verbergt zijn wreedheid niet. Sommige verdachten van een samenzwering tegen zijn bewind liet hij levend villen. Zijn zoon Aleksej, die tegen een minnares had gezegd dat hij zijn vader dood wenste, overleefde de gevolgen van marteling niet.

Peter de Grote
Discovery Channel/TDM, € 14,99