Home George Orwells 1984 is nu weer relevant, laat documentaire zien

George Orwells 1984 is nu weer relevant, laat documentaire zien

Lange tijd werd George Orwells 1984 gezien als een dystopische ver-van-ons-bed-roman, maar die tijd is voorbij. De Haïtiaans-Franse documentairemaker Raoul Peck trekt in de meanderende essayfilm Orwell 2+2=5 parallellen tussen het boek en onze tijd.

Poster Orwell 2+2=5

Jos van der Burg

Filmrecensent

Gepubliceerd op: 25 november 2025

Update 28 november 2025

Daarnaast geeft de film met foto’s en archiefbeelden een beknopt beeld van Orwells leven vanaf zijn jeugd tot aan het einde van zijn leven, als hij aan tbc sterft. Een voice-over leest fragmenten voor uit 1984 en uit Orwells dagboeken en brieven. Het maakt 2+2=5 tot een caleidoscopische film, die springt van Orwells leven naar onderdrukking en geweld in het verleden en verontrustende ontwikkelingen in het heden. Van de gruwelen in Babi Jar gaat het naar de bestorming van het Capitool en van boekverbrandingen naar de macht van de bigtechbedrijven in onze tijd. Kortom, 2+2=5 is een van-de-hak-op-de-tak-film, waarin het verband tussen de beelden niet altijd duidelijk is.

Maar wie er doorheen kijkt, ziet een prikkelend essay over de snelheid waarmee ook in de westerse wereld het autoritaire verleden het heden inhaalt. Dat een Amerikaanse president op allerlei terreinen stelt dat 2 plus 2 niet 4 is, maar 5, is iets wat weinig mensen ooit voor mogelijk hadden gehouden. Ook rukt de perverse denkwereld achter de drie slogans in 1984 (‘Onwetendheid is kracht’, ‘Oorlog is vrede’ en ‘Vrijheid is slavernij’) steeds verder op. Orwell maakte zich in 1946 geen illusies: ‘Politieke taal is ontworpen om leugens waarheidsgetrouw te laten klinken en moord respectabel.’ 2+2=5 roept op tot wakker blijven.

Poster Orwell 2+2=5

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 12 - 2025

Nieuwste berichten

Berlijn was een zeldzame vrijhaven voor transpersonen
Berlijn was een zeldzame vrijhaven voor transpersonen
Interview

Berlijn was een zeldzame vrijhaven voor transpersonen

Historicus Alex Bakker deed onderzoek naar transgenderpioniers in het roerige Berlijn van de jaren twintig en dertig. In het seksuologisch instituut van Magnus Hirschfeld konden transpersonen voor het eerst hulp krijgen, maar hun relatieve vrijheid in de Duitse hoofdstad kende grenzen. ‘Ook toen heerste het idee dat mensen met een transidentiteit een bedreiging vormen voor...

Lees meer
Thomas Jefferson keert in 1789 vanuit Frankrijk terug naar zijn landgoed Monticello, waar hij wordt verwelkomd door zijn slaven.
Thomas Jefferson keert in 1789 vanuit Frankrijk terug naar zijn landgoed Monticello, waar hij wordt verwelkomd door zijn slaven.
Artikel

De tweede familie van Thomas Jefferson

De Amerikaanse president Thomas Jefferson had twee gezinnen: een met een vrije, witte vrouw en een met een slavin. De kinderen met de witte moeder maakten deel uit van de elite. De kinderen met de zwarte vrouw bungelden onderaan de maatschappelijke ladder – al probeerde hij hen wel te helpen. In maart 1873 verklaarde een...

Lees meer
Een meisje weigert te eten, circa 1955.
Een meisje weigert te eten, circa 1955.
Artikel

Wanneer werden kinderen kieskeurige eters?

Kinderen golden lang als alleseters. Je kon het zo gek niet bedenken of ze schoven het naar binnen: van orgaanvlees, scherpe sauzen, gefermenteerde groenten en schelpdieren tot eekhoorns. Maar in de twintigste eeuw veranderde dat. Ze werden kieskeurig – en dik. Geen vlees, wel knakworst. Geen groente, wel paprika. Alleen witbrood. Kip zonder botjes. Geen...

Lees meer
Door het verraad van een Bataaf krijgen de Romeinen bijna de overhand op het leger van Julius Civilis. Schilderij door Otto van Veen, circa 1600.
Door het verraad van een Bataaf krijgen de Romeinen bijna de overhand op het leger van Julius Civilis. Schilderij door Otto van Veen, circa 1600.
Recensie

Romeinen brachten de Lage Landen een in bloed gedrenkte vrede

Vijf eeuwen lang maakten de Lage Landen deel uit van het Romeinse Rijk. Robert Nouwen beschrijft tot in de details hoe dat verliep: eerst met veel bloedvergieten, later was sprake van imitatie en wederzijdse beïnvloeding. Toen Augusto Massari, de Italiaanse ambassadeur in Nederland, in mei een bezoek bracht aan Krommenie was hij duidelijk teleurgesteld. Hem...

Lees meer
Loginmenu afsluiten