Home George Orwells 1984 is nu weer relevant, laat documentaire zien

George Orwells 1984 is nu weer relevant, laat documentaire zien

Lange tijd werd George Orwells 1984 gezien als een dystopische ver-van-ons-bed-roman, maar die tijd is voorbij. De Haïtiaans-Franse documentairemaker Raoul Peck trekt in de meanderende essayfilm Orwell 2+2=5 parallellen tussen het boek en onze tijd.

Poster Orwell 2+2=5

Jos van der Burg

Filmrecensent

Gepubliceerd op: 25 november 2025

Update 28 november 2025

Daarnaast geeft de film met foto’s en archiefbeelden een beknopt beeld van Orwells leven vanaf zijn jeugd tot aan het einde van zijn leven, als hij aan tbc sterft. Een voice-over leest fragmenten voor uit 1984 en uit Orwells dagboeken en brieven. Het maakt 2+2=5 tot een caleidoscopische film, die springt van Orwells leven naar onderdrukking en geweld in het verleden en verontrustende ontwikkelingen in het heden. Van de gruwelen in Babi Jar gaat het naar de bestorming van het Capitool en van boekverbrandingen naar de macht van de bigtechbedrijven in onze tijd. Kortom, 2+2=5 is een van-de-hak-op-de-tak-film, waarin het verband tussen de beelden niet altijd duidelijk is.

Maar wie er doorheen kijkt, ziet een prikkelend essay over de snelheid waarmee ook in de westerse wereld het autoritaire verleden het heden inhaalt. Dat een Amerikaanse president op allerlei terreinen stelt dat 2 plus 2 niet 4 is, maar 5, is iets wat weinig mensen ooit voor mogelijk hadden gehouden. Ook rukt de perverse denkwereld achter de drie slogans in 1984 (‘Onwetendheid is kracht’, ‘Oorlog is vrede’ en ‘Vrijheid is slavernij’) steeds verder op. Orwell maakte zich in 1946 geen illusies: ‘Politieke taal is ontworpen om leugens waarheidsgetrouw te laten klinken en moord respectabel.’ 2+2=5 roept op tot wakker blijven.

Poster Orwell 2+2=5

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 12 - 2025

Nieuwste berichten

Een kleermakerswerkplaats in Toscane. Miniatuur uit de late veertiende eeuw.
Een kleermakerswerkplaats in Toscane. Miniatuur uit de late veertiende eeuw.
Onderzoek

Werkloze wevers emigreerden naar Toscane

De Lage Landen waren in de vijftiende eeuw het beloofde land voor veel migranten. Maar er waren ook honderden inwoners die zich genoodzaakt zagen hun geluk in het buitenland te zoeken, schrijven historici in vaktijdschrift BMGN. Vrijheden en economische kansen in de laatmiddeleeuwse Lage Landen hadden een aanzuigende werking op migranten van buiten. Volgens de...

Lees meer
Een verhongerde man op straat tijdens de Holodomor. Charkiv, 1932.
Een verhongerde man op straat tijdens de Holodomor. Charkiv, 1932.
Interview

‘Oekraïne maakt het verleden politiek’

De Oekraïense regering gebruikt in het verzet tegen de Russische indringers de geschiedenis als wapen. De officiële versie van het verleden is nationalistisch en laat weinig ruimte voor afwijkende interpretaties en debat. Daarover maakt de Oekraïense historicus Georgiy Kasianov zich zorgen. ‘Het is moeilijk om iets kritisch te schrijven.’ In zijn thuisland Oekraïne is hij...

Lees meer
Akbar de Grote met een stralenkrans en een valk, symbolen van zijn heiligheid en macht. Negentiende-eeuwse schildering naar een miniatuur uit circa 1650.
Akbar de Grote met een stralenkrans en een valk, symbolen van zijn heiligheid en macht. Negentiende-eeuwse schildering naar een miniatuur uit circa 1650.
Artikel

Akbar de Grote: tolerante keizer in India

Alexander, Catharina en Frederik. Alle drie heetten ze De Grote. Maar de grootste der groten was Akbar. De zestiende-eeuwse Mogolkeizer was een briljant strateeg, bevorderde kunst en cultuur, en stond als moslim op de bres voor vrijheid van religie. De sterren waren legendarisch leider Jalaluddin Muhammad Akbar van het begin af aan goedgezind. Hij kwam...

Lees meer
Assyrische koningslijst, zevende eeuw v.Chr
Assyrische koningslijst, zevende eeuw v.Chr
Nieuws

Assyrische koningen uitgewist door opvolgers

De zogeheten koningslijsten behoren tot de belangrijkste bronnen over het Assyrische Rijk. Ze bevatten de namen en regeerperiodes van heersers. Maar uit nieuw onderzoek blijkt dat de lijsten niet volledig zijn. Historici hebben drie Assyrische koningen gevonden die bewust zijn weggelaten. In de Journal of Cuneiform Studies schrijven assyriologen Eckart Frahm en Alexander Johannes Edmonds...

Lees meer
Loginmenu afsluiten