Lange tijd werd George Orwells 1984 gezien als een dystopische ver-van-ons-bed-roman, maar die tijd is voorbij. De Haïtiaans-Franse documentairemaker Raoul Peck trekt in de meanderende essayfilm Orwell 2+2=5 parallellen tussen het boek en onze tijd.
Daarnaast geeft de film met foto’s en archiefbeelden een beknopt beeld van Orwells leven vanaf zijn jeugd tot aan het einde van zijn leven, als hij aan tbc sterft. Een voice-over leest fragmenten voor uit 1984 en uit Orwells dagboeken en brieven. Het maakt 2+2=5 tot een caleidoscopische film, die springt van Orwells leven naar onderdrukking en geweld in het verleden en verontrustende ontwikkelingen in het heden. Van de gruwelen in Babi Jar gaat het naar de bestorming van het Capitool en van boekverbrandingen naar de macht van de bigtechbedrijven in onze tijd. Kortom, 2+2=5 is een van-de-hak-op-de-tak-film, waarin het verband tussen de beelden niet altijd duidelijk is.
Maar wie er doorheen kijkt, ziet een prikkelend essay over de snelheid waarmee ook in de westerse wereld het autoritaire verleden het heden inhaalt. Dat een Amerikaanse president op allerlei terreinen stelt dat 2 plus 2 niet 4 is, maar 5, is iets wat weinig mensen ooit voor mogelijk hadden gehouden. Ook rukt de perverse denkwereld achter de drie slogans in 1984 (‘Onwetendheid is kracht’, ‘Oorlog is vrede’ en ‘Vrijheid is slavernij’) steeds verder op. Orwell maakte zich in 1946 geen illusies: ‘Politieke taal is ontworpen om leugens waarheidsgetrouw te laten klinken en moord respectabel.’ 2+2=5 roept op tot wakker blijven.
