Wat is de reden dat de uitbreiding naar de Oost en de West juist tijdens de Opstand plaatsvond?
‘De Opstand had er niet veel mee te maken. Aan het eind van de zestiende eeuw was Nederland al een belangrijke handelsnatie binnen Europa. De expertise die nodig was voor verre zeereizen is toen opgebouwd, men voer naar de Oostzee en de Middellandse zee. Met die ervaring kon men vrij eenvoudig naar de Atlantische en Indische gebieden zeilen.‘
‘Er was geen sprake van een plotselinge groei in handelsactiviteiten, het was meer een gelijkmatig stijgende lijn die werd voortgezet tijdens de Opstand. Bovendien kreeg Nederland het overwicht op zee. Na de Armada wist Filips II geen belangrijke hindernissen meer op te werpen. De expansie was overigens een vrij marginaal verschijnsel. Van de tien schepen die uitvoeren bleven er zeven gewoon in Europa. ‘
Heeft de uitbreiding wel invloed gehad op de oorlog die Nederland voerde?
‘Het overzeese rijk dat de Nederlanders hadden opgebouwd moet vooral beoordeeld worden op commerciële gronden en niet als onderdeel van de strijd tegen de Iberiërs. De Republiek heeft haar onafhankelijkheid in Europa bevochten. In Indië zaten de Spanjaarden en de Portugezen Nederland eigenlijk niet echt in de weg, en in het Atlantische gebied uiteindelijk ook niet. Ze konden daar naast elkaar bestaan.’
Hoe keek Spanje tegen de groeiende handelsactiviteiten van Nederland aan?
‘De activiteiten in de overzeese gebieden werden als een bedreiging ervaren. Frankrijk en Engeland hadden namelijk al gebieden op Spanje veroverd, maar ze wisten de Nederlanders uiteindelijk buiten de deur te houden.’
‘De Republiek maakte handig gebruik van het feit dat ze geen groot rijk veroverd had, dat scheelde investeringen. Het land richtte zich op de handelsvaart ten behoeve van derden. Nederlandse schepen bevoorraadden bijvoorbeeld de Engelse koloniën in de Caraïben.’
‘Tijdens de oorlog werd er evengoed handel gedreven met Spanje. De embargo’s bemoeilijkten dat wel enigszins, maar oorlog en handel stonden indertijd los van elkaar. Spanje had in zekere zin baat bij de handelsvoering van Nederland.’
‘De expansie was een marginaal verschijnsel’
Actueel
De ‘tanks van de Middeleeuwen’ werden ingehaald door nieuwe wapens
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Russische cyberaanval legde Estland negentien jaar geleden al grotendeels plat
Nieuwste berichten
De ‘tanks van de Middeleeuwen’ werden ingehaald door nieuwe wapens
Tijdens een militaire oefening schakelden Oekraïense drones deze zomer met gemak Amerikaanse pantserdivisies uit. Ook aan het Oekraïense front geven de onbemande vliegtuigjes gewone soldaten een fighting chance tegen Russische tanks. Conservator Casper van Dijk van het Nationaal Militair Museum ziet parallellen met de opkomst van vuurwapens. ‘Edellieden met dure harnassen, de tanks van de...
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Enkel de waarheid zou als winnaar uit de strijd mogen komen. Met die ambitie begon het Joegoslaviëtribunaal (ICTV) in 1993 aan zijn taak. Maar het is er niet in geslaagd de historische waarheid over de Joegoslaviëoorlogen eenduidig te schetsen. Dat concludeert historicus en journalist Petar Finci in zijn proefschrift, dat hij op 23 september verdedigde...
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog entten witte artsen zwarte mensen in met het pokkenvirus, om nieuwe entstof te kweken voor de soldaten aan het front. Vaak gebruikten zij vrouwen en kinderen in slavernij. Die hadden zelf geen enkele keuze en moesten de risicovolle behandeling gedwongen ondergaan. De oorlog tussen de noordelijke en de zuidelijke staten van...
Russische cyberaanval legde Estland negentien jaar geleden al grotendeels plat
Europese inlichtingendiensten waarschuwen dat Rusland ‘binnen enkele maanden’ de NAVO wil testen door hybride aanvallen uit te voeren. Dat zou niet voor het eerst zijn. Al in 2007 kreeg Estland te maken met Russische cyberaanvallen en nepnieuws, die de samenleving tijdelijk ontwrichtten. Het begon allemaal vanwege een standbeeld. In een stil hoekje van de militaire...