Home DDR was niet failliet

DDR was niet failliet

  • Gepubliceerd op: 2 juni 2010
  • Laatste update 07 apr 2020
  • Auteur:
    Antoine Verbij

Twintig jaar na de Duitse eenwording gaat het nog altijd niet goed in Oost-Duitsland. Terwijl de DDR er economisch niet eens zo slecht voor stond, menen deskundigen nu.

Op 1 juli 1990 werd in de DDR de West-Duitse D-mark ingevoerd. Mensen stonden in lange rijen voor banken en postkantoren om de felbegeerde valuta in ontvangst te nemen. Eén D-mark voor één DDR-mark. De mensen staken vuurwerk af, dronken Rotkäppchen-sekt en droomden van de ‘bloeiende landschappen’ die bondskanselier Helmut Kohl hun had beloofd.

Vanaf diezelfde dag stortte de DDR-economie ineen. Fabrieken sloten, mensen kwamen op straat te staan. De staat was failliet, de economie verrot, de bedrijven waren inefficiënt, de arbeiders produceerden te weinig, heette het. Maar twintig jaar later beweren steeds meer specialisten dat de DDR-economie voor een belangrijk deel nog te redden was geweest.

Zelfs de meest gezaghebbende Duitse econoom, Hans-Werner Sinn, neoliberaal in hart en nieren, stelt nu dat de politiek destijds grote fouten heeft gemaakt. Wijzend op de bloeiende economieën van Polen, Tsjechië en Slowakije meent hij dat men langer naar buitenlandse investeerders had moeten zoeken in plaats van de DDR-bedrijven aan hun West-Duitse concurrenten te verkopen, die ze natuurlijk onmiddellijk sloten.

Edgar Most, een topbankier uit de DDR die na de val van de Muur directeur werd bij de Deutsche Bank, spreekt smalend over Kohls economische politiek. ‘Ik heb destijds vier uur lang knie aan knie op Kohl ingepraat, maar hij was niet geïnteresseerd in economie,’ zei Most onlangs. Ik neem de politieke beslissingen, had Kohl gezegd, de economen moeten de problemen maar oplossen.

‘De DDR was niet failliet,’ beweert Most met inmiddels vele anderen. ‘De staatsschuld bedroeg per hoofd van de bevolking de helft van die in West-Duitsland.’ Historicus Karl Brenke valt hem bij. ‘Een tekort van 20 miljoen D-mark op de betalingsbalans – vergelijk dat eens met de staatschulden van tegenwoordig.’ Maar ook al was Kohls politiek catastrofaal, hij had, meent Brenke, geen alternatief.

Het hadden nu de maanden van Helmut Kohl moeten zijn. Hij is zojuist tachtig geworden en had zich graag groots laten eren als ‘kanselier van de eenheid’. Maar het eerbetoon valt mager uit. De politieke eenwording van Duitsland mag dan zijn verdienste zijn geweest, op de economische eenwording zitten de mensen in Oost-Duitsland nog altijd te wachten.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Historischnieuwsblad.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste historische verhalen door toonaangevende historici. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand, de eerste maand €1,99. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer