Home D.F. Malan. Profeet van de apartheid – Lindie Koorts

D.F. Malan. Profeet van de apartheid – Lindie Koorts

  • Gepubliceerd op: 19 feb 2020
  • Update 04 apr 2023
  • Auteur:
    Bas Kromhout
D.F. Malan. Profeet van de apartheid – Lindie Koorts

Veel Nederlanders hebben een beeld bij de apartheid, maar wie kent haar oorsprong? Uitgeverij Noordhoek voorziet in een behoefte door het werk van de Zuid-Afrikaanse biograaf Lindie Koorts over de eerste apartheidspremier Daniël François Malan (1874-1959) in het Nederlands uit te geven. Zij laat je kennismaken met de mentale wereld van de Afrikaners in de eerste helft van de twintigste eeuw. Daarin streden calvinisme, afkeer van Brits imperialisme en een gevoel van superioriteit tegenover anders gekleurde mensen om voorrang.

Danie Malan, een stuntelige boerenzoon met jampotglazen uit West-Kaapland, studeerde theologie in Utrecht en besteeg vervolgens de preekstoel. Maar zijn nationalisme was minstens zo sterk als zijn geloof, en na een paar jaar werd hij actief voor de Nationale Partij. Veel Afrikaners voelden zich in het dominion Zuid-Afrika economisch en cultureel achtergesteld bij de Engelssprekende blanken. Malan was een van hun vurigste pleitbezorgers en – vanaf 1934 – hun politiek leider.

Zwarte, bruine en Indische Zuid-Afrikanen hadden sinds de koloniale tijd nauwelijks politieke rechten of bezit, en leefden gescheiden van de blanke minderheid. Door de industrialisatie ontstond echter een zwarte stedelijke bevolking die concurreerde met de witte onderklasse. Malan wilde daarom de segregatie, die hij sinds 1943 ‘apartheid’ noemde, aanscherpen. Zijn partij ontwierp een plan en hiermee won hij in 1948 de verkiezingen.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel leest u historische achtergronden bij het nieuws van vandaag. Nu de eerste maand voor maar 1,99.

De apartheid stuitte in het Westen toen nog niet op veel protest. Weliswaar begon wereldwijd het denken over ras te kantelen en wonnen steeds meer kolonies hun vrijheid. Maar toen Malan in 1959 overleed, was zijn mentale wereld nog grotendeels intact. De ‘profeet van de apartheid’ was een man van het verleden, die een zware wissel trok op de toekomst van zijn land.

Bas Kromhout is redacteur van Historisch Nieuwsblad.

D.F. Malan. Profeet van de apartheid Lindie Koorts 512 p. Uitgeverij Noordhoek, € 29,90

Bestel in onze webshop

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 3 - 2020

Nieuwste berichten

Kozakken schrijven de Turkse sultan een brief. Schilderij door Repin
Kozakken schrijven de Turkse sultan een brief. Schilderij door Repin
Artikel

Voor de Oekraïners zijn de kozakken weer hun helden

De Russen en de Oekraïners strijden ook over de interpretatie van hun gezamenlijke verleden. Waren de beroemde kozakken nu helden of verraders? Dat hangt ervan af wie je het vraagt.  Het is alsof ze zo uit de schilderijen van Ilja Repin zijn gestapt: Oekraïense militairen die aan het front poseren als zeventiende-eeuwse kozakken. Het beroemdste voorbeeld is Repins doek De Zaporozjekozakken schrijven de Turkse sultan een brief uit 1891. Daarop beantwoorden de kozakken het ultimatum van...

Lees meer
Een klaslokaal van een jongensschool in Tegelen
Een klaslokaal van een jongensschool in Tegelen
Nieuws

Heemkunde werd bijna een schoolvak tijdens de Duitse bezetting

Tijdens de Duitse bezetting probeerde de collaborerende overheid heemkundig onderwijs in te voeren. Maar het plan verzandde in procedures.  De Nederlandse jeugd moest vertrouwd gemaakt worden met de eigen regio, zijn geschiedenis, cultuur en natuur. Heemkundelessen op de middelbare school waren hiervoor het beste middel, dacht Jan van Dam, die in november 1940 aantrad als secretaris-generaal op het departement van Onderwijs. De tijd was er rijp voor: ‘Op...

Lees meer
Kabinet Den Uyl op het bordes
Kabinet Den Uyl op het bordes
Artikel

Minderheidskabinet of met gedoogsteun: creatieve kabinetsvormen waren soms een oplossing

D66, CDA en VVD willen samen een minderheidskabinet vormen. Afwijkende kabinetsvormen hadden in het verleden wisselend succes. De allereerste Nederlandse kabinetten waren volledige zakenkabinetten, omdat pas in 1888 de eerste politieke partijen werden gevormd. In 1883 trad het laatste pure zakenkabinet aan onder leiding van de advocaat Jan Heemskerk, die een waterstaatkundig ingenieur als minister...

Lees meer
Wilhelmina Drucker wordt ter gelegenheid van haar zeventigste verjaardag geportretteerd door Truus Claes, 1917
Wilhelmina Drucker wordt ter gelegenheid van haar zeventigste verjaardag geportretteerd door Truus Claes, 1917
Recensie

Wilhelmina Drucker voerde een eenzame strijd

Willemina Drucker zette zich met hart en ziel in voor het vrouwenkiesrecht. In 1919 was het zover. Marianne Braun beschrijft in een kloeke biografie het leven van deze belangrijke feministe. Dit artikel krijgt u van ons cadeau Wilt u ook toegang tot HN Actueel? Hiermee leest u dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze...

Lees meer
Loginmenu afsluiten