Een oude foto. Wat is het verhaal erachter? Marjan van den Berg, presentatrice bij BussinessNieuws Radio, en roland Koopman, presentator van RTL-Z, doen een poging.
‘Ik kijk waarschijnlijk te veel politieseries,’ geeft Marjan van den Berg toe, nadat ze stilzwijgend naar de foto heeft gekeken. ‘Maar gezien de wand met metalen laden moet ik in eerste instantie denken aan een mortuarium.’ Dat ziet zijn medepresentatrice toch verkeerd, denkt Roland Koopman: ‘De mannen staan in de kluis van een bank.’
Van den Berg laat zich snel overtuigen: ‘Natuurlijk zijn de laatjes voor een mortuarium veel te klein. Bovendien kijkt een aantal van de afgebeelde heren daarvoor veel te vrolijk.’ Koopman is dat met haar eens: ‘De aanwezigen zijn een beetje trots dat ze erbij mogen zijn. Een vrolijke bijeenkomst, dat is het.’
De vrolijkheid van het tafereel valt beide presentatoren op, maar ze onderkennen ook dat op de foto een belangwekkend moment is vastgelegd. Koopman telt negen mannen in pak en stelt: ‘Het is vast een belangrijke gebeurtenis.’ Van den Berg stemt in: ‘Het ziet er plechtig uit.’
Volgens Van den Berg is de foto gemaakt in de eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog: ‘De kapsels van de mannen doen me denken aan de jaren veertig.’ Koopman valt haar bij: ‘De snit van de pakken plaatst de foto ergens in de jaren veertig of vijftig. Dat idee wordt versterkt door de uniformen van de twee aanwezige militairen.’
‘Die agenten zijn van de Amerikaanse militaire politie,’ weet Van den Berg. De opmerking brengt Koopman op een idee. De foto is volgens hem gemaakt in Amerika. ‘De aanwezigheid van de twee militairen verraadt dat de Amerikaanse overheid belang heeft bij deze gebeurtenis. Daarnaast is de das van een van de mannen bij de kluisjes gereduceerd tot een argeloos geknoopte slab,’ betoogt hij. ‘Dat zal een Europees bankier niet snel overkomen.’
‘En dan de kistjes,’ verzucht Koopman. Van den Berg heeft wel een idee die zouden kunnen bevatten: ‘Ik denk dat er een verdrag in zit. De akte wordt tevoorschijn gehaald of juist voor lange tijd opgeborgen.’ ‘Er kunnen ook oesters en een fles wijn in zitten,’ stelt Koopman. ‘Dat zou de vrolijke stemming verklaren.’
‘Mannen in pakken in de kluis van vermoedelijk een bank, vergezeld door twee militairen, die bezig zijn met een kistje,’ denkt Koopman hardop. Plotseling heeft de tv-presentator een ingeving: ‘Na onderhandelingen in de Amerikaanse wintersportplaats Bretton Woods werden in juli 1944 het IMF en de Wereldbank opgericht. Toen werd tevens besloten tot de invoering van de goudstandaard. Wat we hier zien is het officieel opbergen van het equivalent van een dollar in goud in de kelder van de Amerikaanse Centrale Bank.’
Van den Berg laat zich door zoveel historische kennis niet van de wijs brengen. Ze bouwt voort op haar laatste idee: ‘Ik denk dat deze mannen de oprichtingsakte van de NAVO of de VN opbergen.’
Uitleg: In 1942 moesten Nederlandse diamantairs op bevel van de Duitsers hun stenen inleveren. Op 28 augustus 1947 werden deze geroofde 17.000 karaats diamanten, ter waarde van zo’n 7 miljoen gulden, onder Amerikaanse militaire begeleiding vanuit Frankfurt naar de Amsterdamse Bank gebracht.
