Home ARTERY FLAPS

ARTERY FLAPS

  • Gepubliceerd op: 27 mei 2003
  • Laatste update 07 apr 2020
  • Auteur:
    Willem Melching

Alle menselijke activiteiten hebben hun geschiedenis, óók de plastische chirurgie. Voor wie zich niet dagelijks in deze discipline verdiept, is Artery Flaps een wonderlijk en leerzaam boek. Het is een eerbetoon aan de fameuze, maar volgens de auteurs vergeten Nederlandse chirurg J.F.S. Esser. Het boek bevat een korte inleiding met een biografische schets van Esser. Hoofdbestanddeel van de prachtband is de fotografische herdruk van Essers baanbrekende werk Artery Flaps uit 1929.

        Esser was een veelzijdig man. Als student werd hij schaakkampioen van Nederland; hij handelde in kunst en onroerend goed, en was volgens deskundigen een zeer begaafd chirurg. Tijdens zijn studie raakte Esser geïnteresseerd in plastische chirurgie. Hij bood in de zomer van 1914 tevergeefs zijn diensten aan aan de Britse en Franse regering. De Oostenrijkers waren wel geïnteresseerd, en een compleet medisch team vertrok uit Nederland naar Brünn. Daarna volgden aanstellingen in Boedapest en Wenen. Door het enorme aanbod aan patiënten kon Esser zijn techniek verfijnen en nieuwe methodes uitproberen.
        In 1917 volgde een verhuizing naar Berlijn, waar hij tot 1925 werkzaam bleef. Meer dan tienduizend operaties en honderden publicaties waren het resultaat. Esser, inmiddels een rijk man, kocht een landgoed in Frankrijk dat hij wilde omtoveren tot een internationaal instituut voor plastische chirurgie. Helaas ging dat mis. In 1940 week hij met zijn zoon uit naar de Verenigde Staten, alwaar hij in 1946 stierf.
        Voor niet-medici is de herdruk van zijn werk een griezelkabinet. Het zijn honderden foto’s van zwaargehavende gezichten van veteranen uit de Eerste Wereldoorlog. Dat er na 1918 speciale comités van oorlogsgemutileerden op pad gingen voor de vredesbeweging is niet verwonderlijk. Uit de foto’s moet blijken – en vaak is dat het geval – dat Essers vakmanschap in veel gevallen verbetering bracht. Tragisch zijn de vooroorlogse foto’s van de patiënten die ons trots en optimistisch aankijken. Een groot contrast met de foto’s ernaast, die diep teleurgestelde en mismaakte twintigste-eeuwers laten zien.

Willem Melching is verbonden aan de Universiteit van Amsterdam en is gespecialiseerd in de geschiedenis van Duitsland.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Historischnieuwsblad.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste historische verhalen door toonaangevende historici. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand, de eerste maand €1,99. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer