Home Ankara beledigt alevieten

Ankara beledigt alevieten

  • Gepubliceerd op: 24 jun 2013
  • Update 07 apr 2020
  • Auteur:
    Jessica Maas

Onder de vele Turken die genoeg hebben van premier Tayyip Erdogan bevinden zich nogal wat alevieten. Zij ergeren zich onder meer aan de naam die de Turkse regering heeft gegeven aan een onlangs onthulde brug over de Bosporus.


De alevieten in Turkije – aanhangers van een onorthodoxe stroming binnen de sjiitische islam en met 20 miljoen de grootste religieuze minderheid in het land – kunnen het niet geloven: waarom de nieuwe brug de naam van Yavuz Sultan Selim I (1470-1520) geven? De Grimmige Sultan, zoals zijn bijnaam luidt, is de man achter de massaslachtingen onder duizenden alevieten in het Anatolische binnenland aan het begin van de zestiende eeuw.

De vader van Selim I, sultan Beyazit II, had al geworsteld met de ‘roodhoofden’, zoals de alevieten werden genoemd. Deze groeiende groep volgelingen van de salafitische leer van sjah Haydar en zijn zoon Ismail uit het noordwesten van Iran vormden een bedreiging voor de Ottomanen. Beyazit ging de confrontatie met de sjah echter uit de weg, wat zeer tegen de zin was van Selim.

In 1512 zette Selim zijn vader af en liet hij zijn broers Ahmet en Korkut en zes neven vermoorden. De nieuwe sultan had nu de handen vrij om de problemen met de alevieten op zijn eigen manier op te lossen. Selim ging systematisch te werk. Alle ‘roodhoofden’ moest zich laten registreren en duizenden werden vermoord. In de Slag om Caldiran (1514) versloeg het Ottomaanse leger de troepen van sjah Ismail. Het was het begin van onderdrukking en assimilatie van de alevieten in het Ottomaanse Rijk.

Logisch dus dat de alevieten in het huidige Turkije ‘Yavuz Selim I’ niet bepaald een gepaste naam vinden voor de nieuwe brug. Zij menen dat de Turkse regering de naam niet toevallig heeft gekozen. De regering van Erdogan ontkent echter de alevieten te willen kwetsen. Zij presenteert de vernoeming als een eerbetoon aan de man die het Ottomaanse Rijk groot heeft gemaakt.

Selim I staat bekend om zijn expansiedrift. Onder zijn leiding verdriedubbelde het Ottomaanse Rijk in omvang. Het was Selim die het Ottomaanse Rijk een echt soennitisch karakter gaf en hij was de eerste sultan die zich kalief liet noemen. Volgens velen is de naam van de brug dan ook een boodschap aan de sjiitische en alevitische buren: Iran en Syrië.

 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van vandaag. Je hebt al een abonnement voor €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

Man draagt een hoofd in een kruiwagen, fotoshop negentiende eeuw
Man draagt een hoofd in een kruiwagen, fotoshop negentiende eeuw
Interview

‘Trucage met foto’s was vermaak, geen manipulatie’

Het internet raakt door AI overspoeld met nepbeelden, maar de fototentoonstelling FAKE! in het Rijksmuseum laat zien dat fotomanipulatie zo oud is als de fotografie zelf. Zo komen er in de collectie beelden van vliegende auto’s en personen met absurd grote hoofden voorbij. Volgens curator en conservator Hans Rooseboom is er wel iets veranderd sinds...

Lees meer
Nederlandse SS-bewaakster
Nederlandse SS-bewaakster
Recensie

Nederlands personeel in concentratiekampen zag zichzelf als slachtoffer

De Nederlandse mannen en vrouwen die in de concentratiekampen werkten hadden dikwijls een problematische achtergrond. Toch waren de meesten geen gestoorde monsters, toont Hans de Vries.  In Amor fati (1946) schrijft Abel Herzberg over wat hij heeft gezien in Bergen-Belsen, het concentratiekamp waar hij met zijn vrouw gevangenzat. Een van de essays gaat over ‘blonde Irmy’, een SS-Aufseherin die door de gevangenen ‘de griet’ wordt genoemd. Een niet al...

Lees meer
Drie regenten van het Leprozenhuis
Drie regenten van het Leprozenhuis
Kopstuk

Door het vetorecht kon één dwarsliggende stad de hele Republiek lamleggen

Hongarije blokkeert EU-hulp aan Oekraïne door zijn veto uit te spreken. De overige lidstaten moeten daardoor op zoek naar een geitenpaadje om hun miljarden toch bij Zelenski te krijgen. In de achttiende eeuw zorgde het vetorecht in de Republiek ook voor bestuurlijke chaos. Begin achttiende eeuw gold in de Republiek op ieder politiek niveau –...

Lees meer
Maaltijd der vrienden (1935) door Charley Toorop
Maaltijd der vrienden (1935) door Charley Toorop
Recensie

Charley Toorop had succes in het werk, maar pech in de liefde

Charley Toorop kreeg volop erkenning als kunstenaar, maar in haar privéleven was het tobben. Zo blijkt uit de biografie door Wessel Krul.  De portretten van Charley Toorop (1891-1955) zijn meteen herkenbaar: de afgebeelde personen hebben gebeitelde koppen, grote ogen en iets gekwelds. Er zit een onderstroom van agressie in. Toen Toorop begin twintigste eeuw begon te exposeren veroorzaakte haar werk opschudding. Critici vonden het ‘mannelijk’, maar...

Lees meer
Loginmenu afsluiten