Alles voor Vincent – Hans Luijten

Dat het werk van Vincent van Gogh tegenwoordig zo populair is en dat hijzelf door velen wordt gezien als een van de belangrijkste kunstenaars aller tijden, heeft een aantal oorzaken. Om te beginnen is zijn werk heel intens, maar toch ‘begrijpelijk’. Daarnaast voldoet zijn levensloop – mislukt in de ‘normale’ maatschappij, bezeten werkend aan schilderijen die tijdens zijn leven vooral op onbegrip stuiten, het afgesneden oorlelletje en uiteindelijk de zelfmoord – helemaal aan het beeld van de eigenzinnige, monomane en geniale kunstenaar dat sinds de Romantiek in zwang is. En dan was er nog de onvoorwaardelijke steun van zijn broer Theo, die hem in staat stelde te schilderen en die in 1890 vrijwel zijn gehele oeuvre erfde.

Theo stierf echter al een halfjaar later, en als hij niet getrouwd was geweest met Jo Bonger, was het heel goed mogelijk geweest dat Vincent nooit zijn huidige cultstatus had gekregen. Jo van Gogh-Bonger (1862-1925) was namelijk degene die onvermoeibaar bleef strijden voor zijn erkenning als groot kunstenaar, die sceptische kunstcritici attaqueerde en onder andere in 1905 in het Stedelijk Museum van Amsterdam een overweldigende tentoonstelling organiseerde. Ook publiceerde zij in 1914 Vincents brieven aan Theo, die ze vervolgens in het Engels vertaalde.

Vandaar dat het terecht is dat er nu een biografie is verschenen van deze gedreven en doortastende vrouw, die bovendien actief was binnen de socialistische en feministische beweging, en die aan het eind van haar leven het stokje doorgaf aan haar zoon. Deze Vincent Willem van Gogh, de grootvader van de filmer Theo van Gogh, heeft er uiteindelijk voor gezorgd dat het Van Gogh Museum er kwam.