Home Twee eeuwen Latijns-Amerikaanse onenigheid

Twee eeuwen Latijns-Amerikaanse onenigheid

Robert-Jan Friele

Gepubliceerd op: 27 april 2010

Update 7 april 2020

Vijf landen in Latijns-Amerika vieren dit jaar dat ze tweehonderd jaar onafhankelijk zijn van Spanje. Van de gedroomde eenheid komt echter niets terecht.

Dit jaar is het woord bicentenario alomtegenwoordig in Latijns-Amerika. Argentinië riep een Fondo Bicentenario in het leven om een deel van de staatsschuld af te betalen. In Venezuela werd het Plan Bicentenario de Seguridad ontvouwd om de misdaad een halt toe te roepen. Mexico noemde een traditionele autorace de Rally Bicentenario en Chili creëerde een Biblioteca Virtual del Bicentenario, waar bezoekers door de geschiedenis kunnen surfen.

Alle vijf landen vieren hun onafhankelijkheid apart. In Venezuela vindt op 19 april de eerste viering plaats. Daarna volgen Argentinië (25 mei), Colombia (20 juli), Mexico (16 september) en Chili (18 september). Hun onafhankelijkheid werd in 1808 ingeleid met de invasie van Spanje door Frankrijk. De machthebbers in de Spaanse koloniën creëerden daarop hun eigen juntas, die zich twee jaar later definitief zouden keren tegen de Spaanse kroon.

Na een eeuw op eigen benen stonden veel Latijns-Amerikaanse landen in 1910 nog steeds in de kinderschoenen. Geregeerd door een kleine elite zaten ze midden in hun immigratiegolf of bevonden zich aan de vooravond van onlusten en revoluties, die de fundamenten voor de moderne staat zouden leggen.

Nog een eeuw later vieren de landen echter dat ze democratisch en soeverein zijn. De rafelrandjes – armoede, mensenrechtenschendingen, corruptie – worden even vergeten. Elk van de presidenten geeft het Bicentenario zijn eigen politieke lading mee.

In Venezuela zal veelvuldig de naam van Simón Bolívar vallen. De ‘Bolivariaanse Revolutie’ van president Hugo Chávez is naar de grote bevrijder vernoemd. Chávez zegt net als Bolívar te dromen van een groots en verenigd Zuid-Amerika. Die droom is echter ver weg: na tweehonderd jaar onafhankelijkheid is Latijns-Amerika moderner, maar ook verdeelder.

Venezuela ruziet met Colombia, Chili heeft conflicten met Peru en Bolivia, Argentinië kijkt met afgunst naar Brazilië. Ondanks de oprichting in 2008 van de Unasur – de unie voor Zuid-Amerikaanse staten – en de Gemeenschap voor Latijns-Amerikaanse en Caribische Staten (Celac), afgelopen februari, is het Bicentenario allesbehalve de gedroomde viering van een gedeelde identiteit en toekomst. Wie op zoek is naar een ‘Bolivariaanse’ Latijns-Amerikaanse eenheid, moet het over honderd jaar opnieuw proberen.

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten