Het Nationaal Historisch Museum (NHM) in oprichting heeft geen eigen collectie. Volgens 55 procent van de 148 respondenten moeten andere musea daarom ruimhartig stukken uitlenen. Een minderheid van 24 procent ziet daar de wenselijkheid niet van in.
H.A. Laurentius weet het zeker: zonder historische stukken ‘wordt het niets met het NHM’. Hij heeft P.J.A.J. Lemmens aan zijn zijde. ‘Een nationaal museum moet de ruimte krijgen om ook een nationaal verleden te kunnen weergeven. Zonder stukken uit andere musea lijkt dit me welhaast onmogelijk.’ ‘Zonder topstukken geen aantrekkingskracht,’ meent ook A. Jansen. Volgens A.C.J. Dijkman horen daarom ‘alle belangrijke stukken in het NHM thuis’.
Sommige respondenten zijn bang dat een NHM zonder stukken noodgedwongen naar andere tentoonstellingsvormen zal grijpen. ‘Hoe meer stukken, hoe minder ruimte voor modern audiovisueel gedoe,’ hoopt H.W. van Oosterom. En F.J. de Zee schrijft: ‘Er kan nog zoveel digitaal gepresenteerd worden, maar “in natura” iets zien, voelen of ruiken, is pas echt.’
A. Bosscher meent dat een ruimhartig uitleenbeleid gunstig is voor alle betrokkenen. ‘Het gaat het NHM toch om het stimuleren van interesse in onze geschiedenis? Daar hebben alle andere musea uiteindelijk ook weer baat bij.’ Veel respondenten denken echter dat musea daartoe niet bereid zijn.
Museumdirecties blijken een kwalijke reputatie te hebben. ‘Zij beheren ons nationale erfgoed. Er dan zelf met de knieën bovenop blijven zitten vind ik ongepast,’ aldus A. Timmermans. ‘Als je weet wat diverse musea in depot hebben liggen – te triest voor woorden,’ valt A.B. van Hemert bij.
‘Die stukken zijn gewoon van ons Nederlanders,’ vindt H.P.C. Lavrijsen, ‘en wij hebben het recht om ze te bekijken.’ Maar H.J.M. van Hal denkt niet dat musea daarvan onder de indruk zijn: ‘Waarschijnlijk zullen ze proberen het NHM te laten mislukken.’
Andere respondenten nemen het voor de musea op. ‘Ze hebben er al genoeg moeite mee om op eigen benen te staan zonder belangrijke stukken uit te lenen,’ schrijft J.C.G. Schmitz. Ook W.C. Wikaart-Derkzen meent dat musea ‘het moeten hebben van hun eigen topstukken’. ‘Geen leegroof plegen!’ schrijft E.A.M. Albers. W.J. van Beest is ook niet voor ‘klakkeloos uitlenen zonder inspraak’. Maar misschien, oppert hij, kunnen de musea zelf worden betrokken bij het samenstellen van tijdelijke exposities?
Eigenlijk is ook maar een ‘onzinnig idee’, aldus H. Gouw, zo’n ‘museum zonder eigen collectie’.
‘Musea moeten ruimhartig stukken uitlenen aan het Nationaal Historisch Museum’
EENS 55%
ONEENS 24%
GEEN MENING 21%
OPVALLEND
‘Musea zijn niet verplicht hun objecten uit te lenen aan een museum dat hoofdzakelijk schoolreisjes uit Nederland zelf zal trekken.’
– D.L.A. Velthuizen
