Brits, normatief en chronologisch. Dat is kort samengevat het karakter van het vernieuwde geschiedenisonderwijs in Engeland en Wales. Minister van Onderwijs Michael Gove neemt afstand van het in zijn ogen te kosmopolitische, postmoderne en hobbyistische curriculum dat onder de linkse onderwijsministers van New Labour is ontstaan. Leerlingen moeten weer weten wat er in de Magna Carta staat, wanneer Oliver Cromwell het land bestuurde en wie ook alweer Winston Churchill was.
Gove’s plannen hebben geleid tot een ware Historikerstreit. De ene historicus vindt het lesmateriaal schaamteloos patriottistisch, maar de ander is juist vergenoegd over de herwaardering van de vaderlandse geschiedenis.
De herontdekking van Britishness – of nog beter: Englishness – past in een trend. In zijn openingsceremonie van de Olympische Spelen toonde Danny Boyle ‘our island story’ aan de rest van de wereld. Onlangs werd bekend dat voortaan van nieuwe Britten verlangd zal worden dat ze een gerede kennis hebben van de geschiedenis in het land van aankomst.
Gove is bezig met het in oude glorie herstellen van het traditionele onderwijs. Spelling, hoofdrekenen en feitenkennis doen er weer toe en worden aangeleerd tijdens langere schooldagen. In plaats van leerlingen spelenderwijs te laten zappen tussen het stratenplan van New York, het liefdesleven van Hendrik VIII en de Somalische slavenhandel, is het nieuw-oude lesmateriaal een feest van herkenning voor opa’s en oma’s.
De lessen beginnen weer in de prehistorie en kabbelen via de Romeinen, de Normandische verovering, de Hendriken, de burgeroorlog, de Glorious Revolution, het kolonialisme (niet langer een negatief begrip), de industrialisering en de twee wereldoorlogen naar de moderne geschiedenis. De Britten noemen zo’n aanpak ‘1066 and all that’.
Niet alle historici zijn blij met deze retro-revolutie. Namens de Royal Historical Society heeft Peter Mandler gezegd dat Gove’s geschiedenis te weinig over gewone mensen gaat. David Cannadine vindt het een beter idee om het oude curriculum intact te laten en van geschiedenis een verplicht vak te maken. Zijn marxistische collega Richard Evans spreekt schamper van een pub quiz.
Kritiek is er ook van de Historical Association, die zich inzet voor goed geschiedenisonderwijs. Begin mei maakte Gove de organisatie in een speech belachelijk: ‘De HA wil studenten iets leren over de Middeleeuwen door de verbeelding van koning Jan als laffe leeuw in Disney’s Robin Hood te laten bestuderen’. Daarop stuurden 54 universiteitsdocenten en hoogleraren een protestbrief aan The Times, waarin zij de minister wijzen op het belang van een kritische omgang met historische beelden.
