Home IN BEELD: Amerika in de versnelling

IN BEELD: Amerika in de versnelling

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Annemarie Laven

Oud-hoofdredacteur

Gepubliceerd op: 30 mei 2013

Update 7 april 2020

'Ik zal een auto bouwen voor de massa's, beloofde Henry Ford. En hij maakte zijn belofte waar. Een eeuw geleden richtte hij zijn fabriek zo efficiënt in dat de T-Ford in het bereik kwam van veel Amerikanen. Dankzij de lopende band konden miljoenen mensen voortaan snel reizen.


Als William Klann in Chicago Swift’s Slaughterhouse bezoekt, is hij onder de indruk van de manier waarop ze daar hun varkens en koeien uitbenen. Terwijl de karkassen aan een haak door de fabriek worden getrokken, voeren werknemers langs de route steeds één gestandaardiseerde handeling uit. Het gaat efficiënt en razendsnel. 

Zo moet de auto-industrie ook gaan werken, zegt Klann tegen zijn baas Henry Ford. Aan het begin van de twintigste eeuw zetten specialisten iedere auto individueel in elkaar en dat maakt de productie erg duur. Dat kan allemaal veel slimmer, vindt Klann, en zo komt het dat vanaf 1913 de T-Fords in hoog tempo uit een assemblagelijn rollen. Voortaan bepaalt de lopende band het werktempo en vervult iedere werknemer precies zijn voorgeschreven taak. 

Bij Ford staat nu alles in het kader van de kostenefficiëntie. Vandaar ook dat de directeur besluit dat klanten voortaan hun auto ‘in alle kleuren kunnen bestellen, zolang het zwart is.’ Zwarte verf is relatief goedkoop, duurzaam en droogt snel. De productie schiet omhoog. Van ongeveer 70.000 auto’s in 1912 naar 170.000 in 1913 en ruim 2 miljoen in het piekjaar 1923. 

Ford heeft een gok genomen, want de nieuwe productielijn betekent een enorme investering. Maar het werkt en al snel volgen andere fabrieken hem na – al zal het duren tot na de Tweede Wereldoorlog voordat de lopende band alomtegenwoordig is. Door de nieuwe,  'wetenschappelijke’ manier van werken, daalt de prijs van auto’s dramatisch. 

Bij de introductie in 1908 kost de T-Ford 850 dollar, maar in de jaren ’20 is hij al te koop voor 260 dollar. Zo komt de auto binnen het bereik van de middenklasse. 

De 15 miljoen ‘Tin Lizzies’ die Ford in totaal produceert, worden goed verkocht. De T-Ford wordt ‘the car that put America on wheels’. Met zijn motor van 20 pk brengt hij vaart in het leven van grote aantallen Amerikanen, want de auto haalt wel 70 kilometer per uur. De snelle twintigste eeuw is begonnen.

Nieuwste berichten

Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Artikel

Gaf een koningsmoordenaar opdracht voor het Tapijt van Bayeux?

Op het Tapijt van Bayeux speelt graaf Eustatius van Boulogne een heldenrol. Maar volgens de kronieken was hij een lafaard – of erger. Liet hij het borduurwerk maken om zijn naam te zuiveren? In het British Museum wordt momenteel het Tapijt van Bayeux tentoongesteld. Het is een van de belangrijkste bronnen over de Slag bij...

Lees meer
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Artikel

De Pacificatie van Gent was een verdeelde vrede

De Pacificatie van Gent wordt wel gezien als een eerste onafhankelijkheidsverklaring van de Nederlanden. Katholieken en protestanten, steden en adel verenigden zich om de muitende soldaten van het Habsburgse leger het land uit te krijgen. Maar waren de ondertekenaars wel zo eensgezind? Op 8 november 1576 schalden de trompetten over de Botermarkt in Gent. Een...

Lees meer
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Recensie

De Tweede Wereldoorlog transformeerde Azië

Voor Aziaten was de Tweede Wereldoorlog misschien wel ingrijpender dan voor Europeanen, bewijst sinoloog Hans van de Ven. Al langer klinkt er kritiek op onze nogal eurocentrische blik op de Tweede Wereldoorlog. De oorlog in China die in 1937 al begon, de hongersnoden in Bengalen en op Java en militaire operaties zoals het Japanse offensief...

Lees meer
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
Opinie

Geschiedenisonderwijs dreigt staatsopvoeding te worden 

Geschiedenislessen in de bovenbouw van het middelbaar onderwijs zullen vanaf 2030 zijn gericht op het opvoeden van leerlingen tot goede burgers met bepaalde gewenste opvattingen. Dat wil tenminste de commissie die de concept-examenprogramma’s heeft opgesteld in opdracht van het ministerie van OCW. Het vak geschiedenis dreigt hiermee te verworden tot staatspedagogiek.  De concept-examenprogramma’s voor het...

Lees meer
Loginmenu afsluiten