Home De extra ogen van Van Leeuwenhoek

De extra ogen van Van Leeuwenhoek

De extra ogen van Van Leeuwenhoek

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 23 augustus 2019

Update 13 oktober 2022

Microscopist Antoni van Leeuwenhoek steunde jarenlang op kunstenaar Willem vander Wilt.

Van 1714 tot zijn dood in 1723 werkte Van Leeuwenhoek (geboren in 1632) voor zijn baanbrekende onderzoek nauw samen met tekenaar en schilder Vander Wilt (1691-1727). Die tekende, schilderde en etste alles wat Van Leeuwenhoek in die jaren door zijn microscoop zag en belangrijk genoeg vond om vast te leggen.

Van Leeuwenhoek hechtte aan heldere, correcte weergaven van observaties, zodat ze bruikbaar zouden zijn voor andere onderzoekers. Een deel van zijn tekeningen maakte hij zelf, maar aangezien hij ‛gansch niet teickenen’ kon, (zijn eigen woorden) huurde hij ook vaklui in.

De tekenaars keken met Van Leeuwenhoek mee en dienden als extra controle: als zij exact hetzelfde zagen, maakte dat zijn observaties aannemelijker. In een tijd dat de microscopie nog in de kinderschoenen stond, was dat van groot belang.

Dat Van Leeuwenhoek en Vander Wilt samenwerkten, was al bekend. Maar door tekeningen en etsen te vergelijken laat Sietske Fransen van het Max Planck Instituut voor Kunstgeschiedenis zien dat Vander Wilt vanaf 1714 dé teken- en kijkhulp van de onderzoeker was.

In Van Leeuwenhoeks laatste jaren, toen zijn ogen slechter werden, vroeg hij de veel jongere Vander Wilt niet alleen mee te kijken, maar ook zijn observaties te beoordelen.
 
Bron
Sietske Fransen, ‛Antoni van Leeuwenhoek, His Images and Draughtsmen’, in: Perspectives on Science.
 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 9 - 2019

Nieuwste berichten

Sport en gymnastiek moesten Nederlanders voorbereiden op oorlog
Sport en gymnastiek moesten Nederlanders voorbereiden op oorlog
Artikel

Sport en gymnastiek moesten Nederlanders voorbereiden op oorlog

Meer Nederlanders aan het sporten krijgen is al jaren overheidsbeleid, want bewegen is gezond. Sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne is er een argument bijgekomen: sport bevordert de nationale weerbaarheid. Dit was meer dan een eeuw geleden zelfs de belangrijkste reden waarom onderwijzers en militairen pleitten voor verplichte gymlessen en meer sportaccommodaties. Fysieke...

Lees meer
Beatrice de Graaf
Beatrice de Graaf
Column

Beatrice de Graaf: ‘De beschaving sterft aan een netwerkinfarct’

Als de hedendaagse beschaving ten onder gaat, gebeurt dat niet door invallen van Vandalen. Noch door natuurrampen. En evenmin door een atoomoorlog. Maar het zal geschieden door overbelasting van webservers, telecomcentrales en data-opslagplaatsen. De afgelopen weken stonden de kranten vol nieuws over oorlog en conflict, nieuwe schermutselingen rond de Straat van Hormuz, een opleving van...

Lees meer
Vanuit een reddingssloep kijken bezoekers naar beelden van de Titanic.
Vanuit een reddingssloep kijken bezoekers naar beelden van de Titanic.
Recensie

Nieuwe Titanic-tentoonstelling draait vooral om spektakel

De rondreizende tentoonstelling Titanic: An Immersive Voyage is nu te zien in de Jaarbeurs van Utrecht. Het internationale entertainment bedrijf achter de tentoonstelling belooft met ‘innovatieve technologieën’ het verhaal van de scheepsramp tot leven te wekken. De makers hebben daarbij meer oog voor sensatie dan geschiedenis. Het eerste wat bezoekers bij binnenkomst zien is een...

Lees meer
Gesloten afdelingen van de East Birmingham Hospital tijdens de pokkenuitbraak in 1978.
Gesloten afdelingen van de East Birmingham Hospital tijdens de pokkenuitbraak in 1978.
Artikel

Hoe konden de pokken uit een Engels lab ontsnappen?

Een lek in een laboratorium veroorzaakte in 1983 een MKZ-uitbraak, blijkt uit onderzoek van de Volkskrant. Vijf jaar eerder ontsnapte er een veel dodelijker virus uit een lab. De WHO stond op het punt om de pokken uitgeroeid te verklaren, toen de ziekte plotseling opdook in de Engelse stad Birmingham. Het kostte de wereld 300...

Lees meer
Loginmenu afsluiten