Home Dossiers Invloedrijke vrouwen The Testament of Ann Lee: utopiste met een afkeer van seks

The Testament of Ann Lee: utopiste met een afkeer van seks

Een vrouw als sekteleider komt niet vaak voor. Maar het lukte de Britse Ann Lee om een groep volgelingen te laten geloven dat in haar de wederkomst van Jezus schuilging. The Testament of Ann Lee toont haar als een utopische idealist. 

Filmposter The Testament of Ann Lee
Filmposter The Testament of Ann Lee

Jos van der Burg

Filmrecensent

Gepubliceerd op: 26 februari 2026

Update 3 april 2026

Cover van
Dossier Invloedrijke vrouwen Bekijk dossier

Een religieuze beweging die seks verbiedt? Niet handig, al is het maar omdat nieuwe zieltjes nodig zijn, maar voor Ann Lee (1736-1784) is seks de wortel van het kwaad. In haar geboorteplaats Manchester ziet de dochter van een arme smid zoveel seksuele ellende dat ze seksloos door het leven wil gaan. Maar haar vader dwingt haar tot een huwelijk. Ze baart vier kinderen, die geen van allen het tweede levensjaar halen. Lee ziet er een goddelijke straf in voor seks.  

Korte tijd later richt ze de geloofsgemeenschap de Shakers op, die sterk is beïnvloed door de quakers, waartoe ze van huis uit behoorde. De naam komt van de extatische dans- en zangrituelen waarmee de leden zich bevrijden van zonden. Evenals de quakers predikt Lee pacifisme, sociale rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid van man en vrouw, maar er zijn ook verschillen. Het belangrijkste is het voorschrift om celibatair te leven en Lees geloof dat in haar Jezus schuilt.  

De gevestigde orde in Manchester is not amused en Lee belandt geregeld in de gevangenis. Op haar 38ste maakt ze met een handvol volgelingen de oversteek naar New York om in Amerika voet aan de grond te krijgen met de Shakers. Dat lukt aardig; op het hoogtepunt telt de gemeenschap 6000 leden. Door het seksverbod komt de aanwas voornamelijk van adoptiekinderen en bekeerlingen. De Shakers, die niemand kwaad doen, zijn geregeld toch een prooi van agressieve plattelanders, met fatale gevolgen.  

The testament of Ann Lee had makkelijk een neerbuigend, ironisch portret van een sekte en haar leider kunnen zijn, maar is dat niet. De wervelende film met muziek en dans gaat met Lee in het middelpunt over utopisch idealisme en het verlangen naar verbondenheid. Het is een poging om echt te begrijpen wat Lee dreef.  

Filmposter The Testament of Ann Lee

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 3 - 2026

Nieuwste berichten

Jongeman met valk. Iraanse tekening uit de zestiende of zeventiende eeuw.
Jongeman met valk. Iraanse tekening uit de zestiende of zeventiende eeuw.
Nieuws

Arctische valken in Bagdad

In de negende eeuw kreeg de kalief van de Abbasiden in Bagdad steeds hetzelfde geschenk van andere vorsten: witte valken. Valken waren in de negende eeuw een bekend statussymbool in de islamitische wereld, maar hun witte kleur was ongebruikelijk. Hoe kwamen deze vogels in het Midden-Oosten terecht? Volgens nieuw onderzoek waren het de Vikingen die...

Lees meer
Portret van Homerus uit 1639, door een onbekende kunstenaar.
Portret van Homerus uit 1639, door een onbekende kunstenaar.
Artikel

Heeft de dichter van de Odyssee wel echt bestaan?

Dankzij Christopher Nolans verfilming van zijn heldendicht de Odyssee staat Homerus weer in de schijnwerpers. Wie was hij? En heeft hij het wereldberoemde verhaal over de omzwervingen van Odysseus wel zelf bedacht en opgeschreven? Arm en blind, maar gezegend met een groot talent: zo stelden de oude Grieken zich Homerus voor. In elke stadstaat gingen...

Lees meer
Agenten wachten voor de deur van het Maagdenhuis. Amsterdam, 21 mei 1969.
Agenten wachten voor de deur van het Maagdenhuis. Amsterdam, 21 mei 1969.
Nieuws

De ‘Dutch Approach’ is van Duitse origine

In Nederland zeggen we dat onze politie de burger op een unieke, de-escalerende manier benadert: de ‘Dutch Approach’. Maar die aanpak is in Duitsland uitgevonden, om precies te zijn in München. Een concert van The Rolling Stones in 1965 in de Beierse hoofdstad verliep zonder problemen, omdat politieagenten zelf een rol speelden op het beatfestijn...

Lees meer
Moeder en zoon. Negentiende-eeuws schilderij door Fritz Zuber-Buhler.
Moeder en zoon. Negentiende-eeuws schilderij door Fritz Zuber-Buhler.
Artikel

De obsessie van Kleine Hans

De Oostenrijke psychiater Sigmund Freud hield niet van eenvoudige verklaringen. Toen een kleuter bang was voor paarden zocht hij naar een diepere oorzaak: het jochie had vast een oedipuscomplex en castratieangst. Kleine Hans was geboeid door Wiwimachers of plassers, in het Nederlands. Rond zijn vierde raakte het Oostenrijkse jochie zijn eigen piemel graag aan, en...

Lees meer
Loginmenu afsluiten