Home Dossiers Invloedrijke vrouwen The Testament of Ann Lee: utopiste met een afkeer van seks

The Testament of Ann Lee: utopiste met een afkeer van seks

Een vrouw als sekteleider komt niet vaak voor. Maar het lukte de Britse Ann Lee om een groep volgelingen te laten geloven dat in haar de wederkomst van Jezus schuilging. The Testament of Ann Lee toont haar als een utopische idealist. 

Filmposter The Testament of Ann Lee
Filmposter The Testament of Ann Lee

Jos van der Burg

Filmrecensent

Gepubliceerd op: 26 februari 2026

Update 3 april 2026

Cover van
Dossier Invloedrijke vrouwen Bekijk dossier

Een religieuze beweging die seks verbiedt? Niet handig, al is het maar omdat nieuwe zieltjes nodig zijn, maar voor Ann Lee (1736-1784) is seks de wortel van het kwaad. In haar geboorteplaats Manchester ziet de dochter van een arme smid zoveel seksuele ellende dat ze seksloos door het leven wil gaan. Maar haar vader dwingt haar tot een huwelijk. Ze baart vier kinderen, die geen van allen het tweede levensjaar halen. Lee ziet er een goddelijke straf in voor seks.  

Korte tijd later richt ze de geloofsgemeenschap de Shakers op, die sterk is beïnvloed door de quakers, waartoe ze van huis uit behoorde. De naam komt van de extatische dans- en zangrituelen waarmee de leden zich bevrijden van zonden. Evenals de quakers predikt Lee pacifisme, sociale rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid van man en vrouw, maar er zijn ook verschillen. Het belangrijkste is het voorschrift om celibatair te leven en Lees geloof dat in haar Jezus schuilt.  

De gevestigde orde in Manchester is not amused en Lee belandt geregeld in de gevangenis. Op haar 38ste maakt ze met een handvol volgelingen de oversteek naar New York om in Amerika voet aan de grond te krijgen met de Shakers. Dat lukt aardig; op het hoogtepunt telt de gemeenschap 6000 leden. Door het seksverbod komt de aanwas voornamelijk van adoptiekinderen en bekeerlingen. De Shakers, die niemand kwaad doen, zijn geregeld toch een prooi van agressieve plattelanders, met fatale gevolgen.  

The testament of Ann Lee had makkelijk een neerbuigend, ironisch portret van een sekte en haar leider kunnen zijn, maar is dat niet. De wervelende film met muziek en dans gaat met Lee in het middelpunt over utopisch idealisme en het verlangen naar verbondenheid. Het is een poging om echt te begrijpen wat Lee dreef.  

Filmposter The Testament of Ann Lee

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 3 - 2026

Nieuwste berichten

Demonstranten van Operation Dudula rellen bij een gebouw waar volgens hen illegale immigranten wonen. Johannesburg, 30 juni 2026.
Demonstranten van Operation Dudula rellen bij een gebouw waar volgens hen illegale immigranten wonen. Johannesburg, 30 juni 2026.
Artikel

Zoeloe-nationalisme is vliegwiel voor geweld tegen buitenlanders in Zuid-Afrika

Regelmatig worden immigranten in Zuid-Afrika het slachtoffer van pogroms. De groeperingen die hierachter zitten, appelleren aan gevoelens van achterstelling en etnische trots die veel Zoeloes al generatieslang koesteren. Op het eerste gezicht lijkt de Zuid-Afrikaanse vreemdelingenhaat van eenzelfde kaliber als wat je in talloze andere landen aantreft, gevoed door het idee dat ‘ze’ onze banen...

Lees meer
Afrikaners herdenken de Slag bij Bloedrivier, 15 december 2025.
Afrikaners herdenken de Slag bij Bloedrivier, 15 december 2025.
Artikel

Afrikaners waren een uitverkoren, maar bang volk

Een handjevol Nederlandstalige pioniers of ‘Voortrekkers’ verslaat in 1838 een groot Zoeloe-leger. Hun nazaten geloven sindsdien dat zij door God zijn uitverkoren om Zuid-Afrika te beschaven, maar dat de zwarte inwoners hun voortdurend naar het leven staan. De Zuid-Afrikaanse Bloedrivier dankt zijn naam aan de miraculeuze veldslag die hier op 16 december 1838 plaatsvond tussen...

Lees meer
Deelnemers aan de vredesconferentie van 1899.
Deelnemers aan de vredesconferentie van 1899.
Interview

‘Trumps uitspraken betekenen niet het einde van het internationaal recht’

De Amerikaanse regering kondigt sancties aan tegen het Internationaal Strafhof in Den Haag om het instituut te ‘verlammen’. Als gastland speelt Nederland een belangrijke rol bij het promoten van internationaal recht. Jurist, schrijver en onderzoeker Benjamin Duerr vertelt hoe dit eind negentiende eeuw begon, toen in Den Haag twee vredesconferenties plaatsvonden. ’Nederland besefte vroeg het...

Lees meer
Sterfte door de pest in Leiden, 1574
Sterfte door de pest in Leiden, 1574
Onderzoek

Londenaren stierven aan een pestmutatie uit het Ottomaanse Rijk

In Siberië is een laboratoriummedewerkster naar alle waarschijnlijkheid overleden aan de pest. Recentelijk bracht een groep wetenschappers de verspreiding van de pest tussen de veertiende en achttiende eeuw in kaart. Handelsstromen, oorlogen en extreem weer maakten Europa tot ideale voedingsbodem voor de ziekte. In wetenschappelijk tijdschrift PNAS beschrijven biologen hoe ze aan de hand van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten