Home Stille getuigen: het bebloede kapje van Dorothea Visser

Stille getuigen: het bebloede kapje van Dorothea Visser

Marcel Broersma

Historicus

Gepubliceerd op: 22 september 2003

Update 7 april 2020

De geschiedenis laat haar sporen na. Monumenten, voorwerpen en graven herinneren aan bijna vergeten personen. Hun verhaal wordt hier verteld. Deze keer het kapje van Dorothea Visser (1819-1876) in het Katholiek Documentatie Centrum te Nijmegen.

Dorothea Visser schrok in de vroege uren van vrijdag 1 december 1843 wakker van een hevige hoofdpijn. Het leek alsof er spelden in haar kussen zaten. Ze voelde dat er vocht langs haar hoofd liep. Ze veegde het af, maar het kwam telkens terug.'s Ochtends ontdekte ze geschrokken dat haar witte muts rood was gekleurd. Rondom haar hoofd zat een krans van bloed. In de weken hierna vormden zich ook wonden in de vorm van een kruis op haar handen, voeten en borst. 

De 24-jarige dochter van een dagloner uit Gendringen in de Achterhoek was op haar elfde uit werken gegaan. Tijdens haar eerste dienstbetrekking kreeg ze een trap van een koe. Het letsel werd verwaarloosd en ging ontsteken. De chirurgijn zag daarom maar één uitweg: de wond werd herhaalde malen uitgebrand met een ijzeren staaf. Het meisje schreeuwde het uit.

De marteling bleek tevergeefs. Haar been en urinewegen raakten verlamd en ze kreeg zenuwtoevallen. Wanhopig bad ze tot God om hulp. Toen verschenen de stigmata: de wondtekens van Christus. Ze zouden tot haar dood, drieëndertig jaar later, elke Goede Vrijdag, Kruisvinding en Kruisverheffing terugkeren. Van haar kwaal was Dorothea verlost. Maar door de wonden was ze 'geen uur zonder lijden, zonder pijnen, zo dat hare jaren, hare dagen voorbijgingen in voortdurende smarten'.

Het nieuws over de stigmata ging als een lopend vuurtje door de Achterhoek. Katholieken zagen het als een wonder, protestanten spraken van bedrog. De dokter, de kapelaan en de pastoor namen in 1844 op Goede Vrijdag de proef op de som. Ze verbonden Dorothea's handen en verzegelden het verband. Twee nonnen bleven twee dagen en nachten bij haar. Op donderdag begon het bloeden op haar borst en linkerhand. Kruisen verschenen. Even voor twaalf uur bloedde het 'met talrijke droppelen'. Toen ze de volgende dag het verband verwijderden, zagen ze 'een bloedachtig kruisteken'.

In de jaren hierna bezochten steeds meer mensen Dorothea in haar armoedige huisje. Ze vroegen haar om voorspraak bij de Heer en gingen samen met haar in gebed. Volgens pastoor Antonius Kerkhof, die Dorothea haar hele leven bijstond, geschiedden er diverse wonderbaarlijke genezingen. Zo genas een arts van tuberculose.

Gestigmatiseerden kwamen tot dit moment in de katholieke Kerk zelden voor. Alleen Fransiscus van Assisi ontving de kruistekens. Aartsbisschop Joannes Zwijssen zat in een precaire positie. Hij vreesde dat de zaak in Gendringen de opbouw van de Kerk in Nederland zou kunnen schaden. Kritische protestanten zouden die kunnen aangrijpen om het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie te dwarsbomen.

Bovendien waarschuwde Dorothea in 1858 herhaaldelijk voor een (nooit uitgevoerde) aanslag op de paus. In een visioen zag zij dat Napoleon III die beraamde. Het Vaticaan vreesde een rel als deze voorspellingen bekend zouden worden. Daarom verbood Zwijssen de stroom van bezoeken aan Dorothea en plaatste hij pastoor Kerkhof, die over de aanslag alarm had geslagen, over naar Kloosterburen in Groningen. Haar zielenherder nam Dorothea mee als zijn huishouder. Zij stierf in 1876.

Pas in 1965 kreeg de zaak weer aandacht toen journalist Bert Kerkhoffs de aantekeningen van de pastoor in handen kreeg. Hij publiceerde enkele artikelen en in de jaren negentig een boek. Toen maakten twee regionale cineasten ook een speelfilm over Dorothea en werd een proces van zaligverklaring in gang gezet. Tot op de dag van vandaag bezoeken talrijke katholieken het graf van de gestigmatiseerde in Olburgen om er te bidden voor troost en genezing.

Nieuwste berichten

Een Boeing B-52, een vergelijkbaar toestel als het gecrashte vliegtuig.
Een Boeing B-52, een vergelijkbaar toestel als het gecrashte vliegtuig.
Artikel

Een Amerikaanse kernbom zakte door het Groenlandse ijs

Omdat Denemarken niet goed voor Groenland zou zorgen moet het Arctische eiland worden ingelijfd door de Verenigde Staten, vindt Donald Trump. In 1968 richtten de VS zelf grote schade aan in het gebied. Na een dramatisch ongeluk verdween een Amerikaanse waterstofbom onder het ijs bij Groenland. Daar ligt hij waarschijnlijk nog steeds. Recent onderzoek van...

Lees meer
Jezus heeft al een wijkende haarlijn
Jezus heeft al een wijkende haarlijn
Beeldessay

Hoe Jezus van een oud mannetje een echte baby werd

In de Middeleeuwen werd het Christuskind aanvankelijk als lelijk oud mannetje geschilderd. Later veranderde hij in een normale baby. Waarom? Middeleeuwers geloofden dat Jezus perfect en volledig onveranderd ter aarde was gekomen. Het idee van een hulpeloze, kwetsbare baby die nog moest groeien en poepbroeken had, paste niet bij het beeld van een almachtige God....

Lees meer
Docentenstaking op het Malieveld in 1982
Docentenstaking op het Malieveld in 1982
Artikel

Oud-minister heeft geen spijt van onderwijsbezuiniging

Onderwijsminister Rianne Letschert wil het lerarentekort binnen vier jaar oplossen. In 1982 trokken leraren nog naar het Malieveld omdat ze vanwege een lerarenoverschot vreesden voor hun baan. Hoe konden er zoveel werkloze leerkrachten zijn? Het lerarenoverschot in de jaren tachtig was een gevolg van beleid dat eind jaren veertig begon. Vlak na het einde van...

Lees meer
De bilbiotheek in het Hodshonhuis
De bilbiotheek in het Hodshonhuis
Artikel

Van Jefferson tot Einstein: de rijke geschiedenis van het Hodshon huis

Bezoekers van het Geschiedenis Festival kunnen op 17 oktober lezingen volgen op een nieuwe locatie: het Hodshonhuis in Haarlem. Een eeuw geleden bezochten Albert Einstein en Marie Curie dat stadspaleis om het jubileum van een beroemde Nederlandse wetenschapper te vieren. Het Hodshonhuis herbergt sinds 1841 de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen, sinds 2002 Koninklijk (KHMW). ‘Zij...

Lees meer
Loginmenu afsluiten