• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Historisch Nieuwsblad 1/2004

    45 jaar na de invoering van de maximumsnelheid

    ‘Mensen gingen met elkaar op de vuist als iemand de maximumsnelheid overtrad’

    Door: Martijn Blekendaal

    Op 6 februari 1974 werd er op de Nederlandse autosnelwegen een maximumsnelheid ingevoerd. Volgens de regering om het hoge aantal verkeersdoden terug te dringen. Maar oliebesparing speelde een minstens even grote rol, zegt Kees Vogel, voormalig commandant van de Algemene Verkeersdienst. 'Geloof me, het is allemaal politiek.'

    'Snelheidsbeperking was een politiek zwaarbeladen onderwerp,' zegt de gepensioneerde kolonel der rijkspolitie Kees Vogel, oprichter en voormalig commandant van de Algemene Verkeersdienst (AVD). 'Zo wilde de Partij van de Arbeid nivelleren. Dat werd niet hardop gezegd, maar ik heb het achteraf nog persoonlijk uit de mond van oud-premier Joop den Uyl vernomen. Hij zag al die rijke mensen met grote, snelle auto's over de weg razen en vergeleek dat met de gewone man die wel 150 kilometer per uur wilde, maar met de wind in de rug van zijn Deux Chevaux op z'n best 110 kilometer haalde. Zodoende viel de maximumsnelheid laag uit, op 100 kilometer per uur. Minister Westerterp van Verkeer en Waterstaat heeft nog geprobeerd om de boel op te krikken tot 120 kilometer, maar zelfs hem lukte het niet.'

    De verkeersproblematiek - vijftien jaar na zijn afscheid van de AVD gaat het de 75-jarige Vogel nog steeds aan het hart. De tafel voor hem ligt bezaaid met brochures, krantenartikelen en brieven. Brieven van hem aan de minister - en omgekeerd. Hij leest voor, staat op, duikt een gangkast in en komt terug met een zoveelste publicatie. 'Wat mij fascineert aan het verkeer, is dat je er alle facetten van het maatschappelijk leven in terugziet,' vertelt Vogel. 'Toen ik in 1958 de kans kreeg, heb ik me onmiddellijk aangemeld bij het bureau Verkeerszaken van de Algemene Inspectie Rijkspolitie in Den Haag, een onderdeel van het ministerie van Justitie. Een prachtige plek. Verkeer was destijds net zo'n politiek item als criminaliteit nu. Elke politieke partij had het in zijn programma staan. Er was dan ook een verontrustende toename van het aantal verkeersongevallen. Daar kon niemand omheen.'
     

    Autobahnpolizei

    Begin jaren zestig was de massamotorisering op gang gekomen. Plotseling kon bijna iedereen zich een auto veroorloven. Maar het wegennet bleef daarbij ver achter. Evenals de kwaliteit van de voertuigen en het toezicht op het verkeer. Met als gevolg een groot aantal aanrijdingen en verkeersdoden: in 1964 bijna 2500 doden, tien jaar later al ruim 3000 - onder wie heel wat kinderen.

    Vogel: 'Tegenwoordig is iedereen gewend aan autoverkeer, maar toen was de straat nog van de voetganger, dus zaten automobilisten bij wijze van spreken stijf van de angst achter het stuur, bang dat er zomaar een kind de weg op zou rennen. Het verkeerswereldje zoals we dat nu kennen, met instanties als Veilig Verkeer Nederland (het huidige 3VO) en de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV), is toen van de grond gekomen.'

    Ook de oprichting van de Algemene Verkeersdienst in 1962 kwam voort uit deze ontwikkeling. 'In het begin waren we maar met z'n tweeën, vertelt Vogel, 'in een soort vacuüm. Tegelijkertijd was er wel de politieke wil om iets te doen. Zodoende was er van alles mogelijk. Wij zijn toen gaan kijken in Duitsland, waar inmiddels al enkele jaren een speciale Autobahnpolizei actief was. Die reed met snelle wagens, Porsches, en dat Duitse model hebben wij toen overgenomen. Je wilt niet weten waar we, eenmaal begonnen, allemaal tegenaan liepen. Twee dames in een autootje die midden op de snelweg manoeuvres aan het maken waren - achteruit, keren, vooruit... Ze wilden de weg af, maar wisten niet hoe. Intussen raasde het verkeer door. Dat was toen echt de realiteit. Een griezelige situatie.'
     

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen