Home Deze keizers en legerleiders genoten net als Trump van grote militaire parades

Deze keizers en legerleiders genoten net als Trump van grote militaire parades

  • Gepubliceerd op: 13 jun 2025
  • Update 18 jul 2025
  • Auteur:
    Maarten Lely
Deze keizers en legerleiders genoten net als Trump van grote militaire parades

Donald Trump laat een militaire parade houden ter ere van zijn verjaardag, aanstaande zaterdag 14 juni. Al eeuwenlang gebruiken staatshoofden en generaals legeroptochten om overwinningen op het slagveld te vieren of – ook in vredestijd – om hun eigen macht en die van hun land te demonstreren.

1. In de Romeinse tijd kon oorspronkelijk iedere legerleider die een grote overwinning op het slagveld behaalde, worden beloond met een triomftocht. Soldaten toonden trots hun buit en hun gevangenen aan het volk van Rome. Zo sleepte consul Aemilius Paulus na de overwinning in de Derde Macedonische Oorlog de laatste Macedonische koning Perseus door de straten. De Fransman schilder Carle Vernet vereeuwigde de gebeurtenis in 1789. Na de regeerperiode van Augustus waren triomftochten voorbehouden aan Romeinse keizers.

Consul Aemilius Paulus sleept Macedonische koning door de straten van Rome. Schilderij door Carle Vernet

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel leest u historische achtergronden bij het nieuws van vandaag. U heeft al een abonnement voor €4,99 per maand.

2. Na de val van het West-Romeinse Rijk werden in dit deel van de wereld geen triomftochten meer gehouden. Terwijl in het Oost-Romeinse Rijk de traditie wel bleef bestaan, ontstond er in middeleeuws West-Europa een vertekend beeld van. Deze vijftiende-eeuwse visie op de zevende-eeuwse triomftocht van de Byzantijnse keizer Heraclius is hiervan een goed voorbeeld. Alle militaire elementen zijn verdwenen en vervangen door religieuze uitingen, zoals het ophijsen van het herwonnen Ware Kruis.

3. Ook buiten Europa toonden heersers hun macht graag met militaire optochten. De Mogolkeizers in India lieten zich door legereenheden naar de moskee begeleiden. Deze afbeelding toont soldaten in een processie van keizer Akhbar II (1760-1837).

4. China kent een lange geschiedenis van militaire optochten en troepeninspecties. Het terracottaleger is daarvan een wereldberoemd voorbeeld. Deze tekening laat een parade zien tijdens de regeerperiode van keizer Qianlong (1735-1796), een telg uit de Qing-dynastie. Deze familie maakte intensief gebruik van militaire rituelen.

5. De linie-formatie raakte in Europa in gebruik door de ontwikkeling van het musketgeweer. Om het wapen efficiënt te gebruiken was het noodzakelijk dat de schutters dicht bij elkaar en in gelid oprukten. De oefening werd populair als kijkvermaak, en heersers gingen grootschalige parades houden. Pruisen liep voorop in het perfectioneren van de dril en gaf internationaal de toon aan. De Pruisische invloed is goed zichtbaar op dit schilderij van Alexander Pock van een parade van het Oostenrijkse leger in Wenen, circa 1896.

6. In 1871 versloegen de legers van Pruisen en andere Duitse vorstendommen het Franse Tweede Keizerrijk. Om de winst te vieren en de Fransen te vernederen hielden de Duitsers een militaire parade in Parijs. Een van de plaatsen waar zij langstrokken was de Arc de Triomphe, waarvan de bouw in 1806 was begonnen om de overwinning van Napoleon I bij Austerlitz te vieren.

7. Japan moderniseerde snel na de val van het shogunaat in de negentiende eeuw. Deze tijd staat in de geschiedenis van het eilandenrijk bekend als de Meiji-periode. Destijds nam Japan veel militaire gebruiken over uit het Westen, waaronder het houden van parades. De hier getoonde parade werd in 1889 geschilderd.

8. De ganzenpas is een typische manier van paraderen, met hoog opgeheven en gestrekte benen. De pas (Stechschritt) werd in voor het eerst ingevoerd in achttiende-eeuws Pruisen en wordt tegenwoordig vooral geassocieerd met de Wehrmacht van Adolf Hitler. Op deze foto marcheren Duitse soldaten door de straten van het bezette Warschau, op 5 oktober 1939. Tegenwoordig is de ganzenpas nog te zien in Rusland. Vooral bij plechtige ceremonies weten Russische soldaten hun benen tot ongelooflijke hoogtes op te heffen. Bron: Wikicommons/Bundesarchiv.

9. Het Rode Plein in Moskou is misschien wel het bekendste paradeterrein ter wereld. Sovjetleider Jozef Stalin liet in de jaren dertig het plein verbreden, zodat zo veel mogelijk soldaten, tanks en andere voertuigen tegelijkertijd over de keien konden denderen. Parades werden gehouden op belangrijke dagen op de Sovjetkalender zoals 1 mei, Dag van de Arbeid, en 9 mei, Overwinningsdag. Voor Poetin is de jaarlijkse optocht op 9 mei nog steeds een belangrijke bevestiging van zijn macht. Hier zien we een parade op 1 mei 1966. Bron: ANP/AFP.

10. In de Verenigde Staten zijn militaire parades niet nieuw. Zo werden de soldaten die tijdens operatie Desert Storm het Irakese leger hadden verslagen, in juni 1991 beloond met een parade in Washington. President George Bush inspecteerde de troepen, die werden aangevoerd door generaal Norman Schwarzkopf. Bron: Wikicommons/NARA.

11.

Elk jaar wordt in Parijs op 14 juli een grote militaire parade gehouden ter herinnering aan de val van de Bastille en het begin van de Franse Revolutie in 1789. In 2017 was Donald Trump op uitnodiging van de Franse president Emmanuel Macron te gast bij dit grootse evenement. Trump was onder de indruk en sindsdien was hij erop gebrand een militaire parade te organiseren in VS. ‘Het was een van de beste parades die ik ooit heb gezien. We zullen moeten proberen het te overtreffen.’ Bron: ANP.

Nieuwste berichten

Sibrandus Stratingh
Sibrandus Stratingh
Artikel

Elektra stuwde Nederland op in de vaart der volkeren

De elektromotor is van cruciale betekenis geweest voor de industriële ontwikkeling in Nederland. De machine heeft een blijvende stempel gedrukt op een economie die zijn kracht vooral dankt aan het midden- en kleinbedrijf, en minder − zoals in de ons omringende landen − aan grote industriële ondernemingen.   De industrialisatie in Nederland kwam gedurende de negentiende eeuw traag...

Lees meer
Memorial bij een residential school in Canada, 2001
Memorial bij een residential school in Canada, 2001
Artikel

Kostscholen voor inheemse kinderen zijn een schandvlek voor Canada

Meer dan een eeuw lang moesten inheemse kinderen in Canada naar speciale kostscholen om tot ‘echte’ Canadezen te assimileren. Lijfstraffen, honger en kinderarbeid waren er aan de orde van de dag. Nog regelmatig volgen onthullingen over de manier waarop de kinderen zijn behandeld. Dat staat een verzoening met de inheemse bevolking in de weg. Op...

Lees meer
Michiel de Ruyter sterft op zee.
Michiel de Ruyter sterft op zee.
Interview

‘Michiel de Ruyters laatste dagen moeten verschrikkelijk zijn geweest’

Admiraal Michiel de Ruyter overleed 350 jaar geleden aan verwondingen die hij opliep tijdens de Zeeslag bij de Etna. Daar leidde hij een Nederlands-Spaanse vloot in de strijd tegen de Fransen. In 1676, het laatste levensjaar van Michiel Adriaenszoon de Ruyter reconstrueert conservator van het Marinemuseum Graddy Boven de aanloop naar die slag en De Ruyters laatste maanden.  Waarom vond de Zeeslag bij de Etna plaats?   ‘Sicilië was in 1676 Spaans...

Lees meer
Jesse Jackson is in tranen als CNN voorspelt dat Obama de verkiezingen gaat winnen
Jesse Jackson is in tranen als CNN voorspelt dat Obama de verkiezingen gaat winnen
Artikel

Zwarte activist Jesse Jackson plaveide de weg voor Obama

De Amerikaanse burgerrechtenactivist Jesse Jackson is op 84-jarige leeftijd overleden. Hij heeft grote politieke betekenis gehad voor de zwarte gemeenschap in zijn land. V­óór Barack Obama was er Jesse Jackson. Als jonge correspondent maakte ik op 3 november 1983 mee hoe Jackson zich voor het eerst kandidaat stelde voor het presidentschap. Hij deed dat in...

Lees meer
Loginmenu afsluiten