• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    maandag 7 juli 2014

    Steniging was voor de Grieken al barbaars

    Primitieve wraak hoorde niet thuis in Europa

    Door: Anton van Hooff

    De steniging van de Pakistaanse Farzana Iqbal op 25 mei roept de vraag op waar deze vorm van collectieve eigenrichting vandaan komt. Zij staat niet in de Koran, wel komt zij voor in de Thora. De Joodse wet acht steniging op haar plaats bij allerlei vormen van ‘zonde’: het verbreken van de sabbatsrust, het vervloeken van Jahweh, afgoderij, magie, geloofsafval, overspel, tegen de ouders opstaan, maagdelijkheid aan de echtgenoot voorwenden, homoseksualiteit en bestialiteit.

    Het zijn allemaal vergrijpen waardoor de gemeenschap zich besmet voelde. Door collectief stenen naar de menselijke zondebok te gooien reinigde de groep zich, terwijl geen van de (mannelijke) gooiers zich als de doder hoeft te beschouwen.  
     
    Kwam steniging vaak voor? In het Oude Testament staan maar enkele concrete gevallen zoals dat van de zoon van een Joodse vrouw en een Egyptische man die Jahweh vervloekte (Leviticus 24:10–23) en een man die op de sabbat hout sprokkelde (Numeri 15:32–36).
     

    ‘Wie van u zonder zonde is, werpe de eerste steen’

    Maar dat wil niet zeggen dat steniging niet regelmatig werd toegepast; het ging tenslotte om een officieuze rechtspleging, die zich daarom aan rapportage onttrok. Het verhaal van Jezus’ reactie op de dreigende steniging van de overspelige vrouw (‘wie van u zonder zonde is, werpe de eerste steen’) suggereert dat het om een bekende praktijk ging, anders zou het incident niet als parabel hebben kunnen dienen (Joh.8,2-11). Zelf dreigde hij het slachtoffer van spontane steniging te worden wegens zijn als godslasterlijk ervaren uitingen (Joh.10:31-39).
     
    Het bekendste geval van een voltrokken steniging is dat van Stefanus (Handelingen van de apostelen 6 en 7). Ook in dit geval blijkt het om irreguliere rechtspleging te gaan. Fanatieke Joden sleepten hem wegens godslastering voor het Sanhedrin. Daar tergde hij de Oudsten door zijn vrijmoedige geloofsbelijdenis. ‘Ze schreeuwden en tierden, hielden hun handen voor hun oren en stormden met zijn allen op hem af. Ze dreven hem de stad uit om hem te stenigen.’ Zo werd Stefanus de eerste van de christelijke ‘bloedgetuigen’ (mooi oud-Nederlands voor het Griekse martyres

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen