• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 8/2005

    Het verzet tegen de Volkstelling van 1971

    ‘Dus ík ga de computer in? Wat gebeurt er dan met me?’

    Door: Maurice Blessing

    In de herfst van 1970 wordt de Nederlandse overheid overrompeld door een golf maatschappelijke onrust over de veertiende Algemene Volkstelling. Herinneringen aan de oorlog en angst voor computers leiden tot een breed protest en de telling loopt uit op een mislukking. Als indirect gevolg krijgt Nederland zijn eerste privacywetten. Een reconstructie.

    'Hé, Kuitenbrouwer, jij bent toch jurist? Kijk jij dan eens naar die nieuwe Volkstellingenwet.' Met deze tip op de redactie van NRC Handelsblad ontkiemde bij juridisch redacteur Frank Kuitenbrouwer - auteur van het boek Het recht om met rust gelaten te worden - een levenslange fascinatie voor de problematiek rond de privacy van de burger. De wet waar zijn collega hem op wees was ontworpen op het ministerie van Economische Zaken en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), dat onder dezelfde minister ressorteerde.

    Sinds 1829 werden in Nederland, naar oudtestamentisch voorbeeld, volkstellingen gehouden. Ze vonden elke tien jaar plaats en moesten de overheid onder meer gegevens verstrekken over het aantal mannen dat onder de wapenen geroepen kon worden en het aantal kerken en scholen dat moest worden gebouwd. Hiervoor had men gegevens nodig over woonplaats, werk, leeftijd en levensovertuiging van de burger. In de loop der jaren, toen het liberale laisser faire-stelsel erodeerde onder groeiende overheidsbemoeienis met de burger, werden de vragen steeds gedetailleerder en uitgebreider.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen