Marcheren vond ze heerlijk, vertelt een oudere vrouw op video. Als jong meisje diende ze als vrijwilligster in de net opgerichte Curaçaose burgerwacht. Filmpjes vormen de hoofdmoot van de tentoonstelling Oorlog in de West in het Verzetsmuseum, over hoe de Tweede Wereldoorlog beleefd werd in Suriname en op de Nederlandse Antillen. De bezoeker kan vier interviews bekijken en beluisteren. Ook zijn er filmpjes als bewegend behang, onder andere van bezoeken van prinses Juliana aan de koloniën in oorlogstijd.
Verder zijn er voorwerpen als legeruniformen en nieuwsbrieven, een computerspelletje over gevechtsvliegtuigen en een quiz. Die laatste onderschat de intelligentie van de bezoeker, gezien de reactie die het beeldscherm geeft als je de goede antwoorden intoetst: 'Ja! dat was vast een gok!', of: 'Hoe wist je dat?'
Dit is geen makkelijke tentoonstelling. Dat komt doordat alle ervaringen zo uiteenlopen. Terwijl een jonge vrouw danste met Amerikaanse soldaten, zat een Duitse zendeling in een kamp. Terwijl de kleine ondernemer goede zaken deed, ervoer de huismoeder schaarste. Terwijl de een de koloniale Nederlanders als vijand zag, gaf een ander zijn laatste geld voor een geallieerde Spitfire.
De vraag dringt zich op of een momentopname van het leven in de koloniën tien jaar voor of na de oorlog niet net zo interessant zou zijn. Pas in het interview met voormalig soldaat Jules Palm komt alles samen. De koloniën waren niet alleen bepalend voor de oorlog omdat ze aluminium en olie leverden, maar andersom bepaalde de oorlog ook de koloniën. Hoewel veel mensen het nog niet merkten, werd toch alles anders. Blank vocht tegen blank. Blank en zwart dienden ineens samen in een leger. En Surinaamse vrouwen breiden sokken voor arme Britse soldaten.
Wereldoorlog in de West. Suriname, de Nederlandse Antillen en Aruba 1940-1945 Tot en met 28 november. Verzetsmuseum, Plantage Kerklaan 61, Amsterdam. Open di-vr 10-17 uur, ma, za en zo 12-17 uur. Info 020-62 025 35 of www.verzetsmuseum.org
Gezien
Nieuwste berichten
Afrikaners waren een uitverkoren, maar bang volk
Een handjevol Nederlandstalige pioniers of ‘Voortrekkers’ verslaat in 1838 een groot Zoeloe-leger. Hun nazaten geloven sindsdien dat zij door God zijn uitverkoren om Zuid-Afrika te beschaven, maar dat de zwarte inwoners hun voortdurend naar het leven staan. De Zuid-Afrikaanse Bloedrivier dankt zijn naam aan de miraculeuze veldslag die hier op 16 december 1838 plaatsvond tussen...
‘Trumps uitspraken betekenen niet het einde van het internationaal recht’
De Amerikaanse regering kondigt sancties aan tegen het Internationaal Strafhof in Den Haag om het instituut te ‘verlammen’. Als gastland speelt Nederland een belangrijke rol bij het promoten van internationaal recht. Jurist, schrijver en onderzoeker Benjamin Duerr vertelt hoe dit eind negentiende eeuw begon, toen in Den Haag twee vredesconferenties plaatsvonden. ’Nederland besefte vroeg het...
Londenaren stierven aan een pestmutatie uit het Ottomaanse Rijk
In Siberië is een laboratoriummedewerkster naar alle waarschijnlijkheid overleden aan de pest. Recentelijk bracht een groep wetenschappers de verspreiding van de pest tussen de veertiende en achttiende eeuw in kaart. Handelsstromen, oorlogen en extreem weer maakten Europa tot ideale voedingsbodem voor de ziekte. In wetenschappelijk tijdschrift PNAS beschrijven biologen hoe ze aan de hand van...
Rusland stuurt botten van middeleeuwse prins naar het front
Rusland stuurt de relieken van een middeleeuwse prins naar Oekraïne om ‘schouder aan schouder’ te staan met de soldaten in de loopgraven. Dat de Russisch-orthodoxe kerk voor een morele boost juist de overblijfselen van Dmitri Donskoj stuurt, is volgens historicus Nicolaas Kraft van Ermel-Nijland geen toeval. ‘In het traditionele Russische verhaal was Donskoj geen agressor,...