Home De verwoestende gevolgen van een vulkaanuitbarsting

De verwoestende gevolgen van een vulkaanuitbarsting

  • Gepubliceerd op: 21 sep 2021
  • Update 20 dec 2023
  • Auteur:
    Amber Heemskerk
De verwoestende gevolgen van een vulkaanuitbarsting

Een vulkaanuitbarsting kan verwoestende gevolgen hebben. In de achttiende eeuw zette de eruptie van de IJslandse vulkaan Lakagígar het leven in Europa op zijn kop.

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u ook toegang tot HN Actueel? Hiermee leest u dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvangt u exclusieve nieuwsbrieven. Abonnee worden, kan al voor €4,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

Het is juni 1783. Hoewel het voorjaar nog in volle gang is, vallen de bladeren van de bomen en daalt er een dichte mist neer op een groot deel van het noordelijk halfrond. Zure regen en extreem weer zorgen voor dood gras, ontelbaar veel misoogsten en een jarenlange hongersnood. De desastreuse gevolgen van de vulkanische uitbarsting van Lakagígar reiken tot ver buiten de IJslandse grenzen en zijn nog jaren zichtbaar.

‘Tijdens de zomermaanden van het jaar 1783 hing er een constante mist over heel Europa en een groot deel van Noord-Amerika’, observeert Benjamin Franklin in een van zijn persoonlijke brieven. De dichte, droge mist is een van de vele uitwerkingen die de ‘Laki’-eruptie op het milieu heeft. Enorme hoeveelheden giftige stoffen komen vrij in de lucht en vinden hun weg naar Europa en Noord-Amerika. De winter van 1784 brengt door de eruptie ook nog eens extreem weer met zich mee; Europese landen worden geteisterd door ijzige winden, bevroren rivieren en een kwik dat zich constant ver onder nul bevindt.

Het dode gras en de misoogsten resulteren in ernstige voedseltekorten. Driekwart van het vee in IJsland sterft, met een grootschalige hongersnood tot gevolg. Ook in de rest van Europa is de natuur dusdanig aangetast dat het voedseltekort jarenlang aanhoudt en duizenden slachtoffers eist.

Sommige historici zien de eruptie van de Lakagígar zelfs als een mogelijke aanleiding voor de Franse Revolutie, toen burgers in opstand kwamen vanwege extreme armoede en hongersnood. Zo heeft de vulkaanuitbarsting mogelijk een enorme politieke uitwerking gehad op Europa.

Nieuwste berichten

‘Bestempel het Iraanse regime niet te snel als irrationeel’
‘Bestempel het Iraanse regime niet te snel als irrationeel’
Interview

‘Bestempel het Iraanse regime niet te snel als irrationeel’

Amerika en Israël zeggen dat Iran absoluut geen kernwapen mag krijgen, omdat de ayatollahs die onmiddellijk op Jeruzalem zullen afvuren als onderdeel van hun religieuze strijd. Is die angst terecht? Heeft het Iraanse regime een irrationele vernietigingsdrang? Arabist Maurits Berger (Universiteit Leiden) pleit voor een minder religieuze kijk. ‘Iran moet gezien worden voor wat het...

Lees meer
FvD-voorman Thierry Baudet houdt een toespraak bij een protest van Farmers Defence Force
FvD-voorman Thierry Baudet houdt een toespraak bij een protest van Farmers Defence Force
Artikel

FvD en extreem-rechts zijn Siamese tweelingen, ook al beweert Lidewij de Vos anders

Dat Forum voor Democratie zes kandidaten met een extreem-rechtse achtergrond verkiesbaar stelt op 18 maart, is geen bedrijfsongeval. Partijoprichter Thierry Baudet put al jaren uit fascistisch gedachtegoed, stelt historicus Robin te Slaa. De FvD ligt onder vuur sinds de onthulling door de Volkskrant op 3 februari, dat zes kandidaten van de partij voor de komende...

Lees meer
De moord op Theodora van der Kouwen en Leentje Beeloo. Afbeelding op de voorpagina van Geïllustreerd Politie-Nieuws
De moord op Theodora van der Kouwen en Leentje Beeloo. Afbeelding op de voorpagina van Geïllustreerd Politie-Nieuws
Historische sensatie

‘Iedereen kon met een hamer op de kop van Jut slaan’

Historicus Paul van der Steen schreef een boek over een geruchtmakende negentiende-eeuwse roofmoord. ‘Veel mensen waren boos omdat Hendrik Jut niet de doodstraf kreeg.’ Kent u de historische sensatie, zoals door Johan Huizinga omschreven?  ‘Zoiets overkwam mij toen ik tijdens mijn research naar de roofmoord op de Haagse weduwe Theodora van der Kouwen en haar dienstmeid Leentje Beeloo in 1872 op de oorspronkelijke plattegrond van de plaats delict stuitte. Twee weerloze vrouwen die op een decembernacht thuis bruut werden overvallen, de kranten...

Lees meer
‘Orbáns band met Rusland wringt vanwege de Hongaarse Opstand van 1956’
‘Orbáns band met Rusland wringt vanwege de Hongaarse Opstand van 1956’
Interview

‘Orbáns band met Rusland wringt vanwege de Hongaarse Opstand van 1956’

De Hongaarse premier Viktor Orbán schurkt tegen Poetin aan, maar dat lijkt hem in eigen land nauwelijks te deren. Koesteren de Hongaren geen wrok over het neerslaan van de Hongaarse Opstand in 1956? Toen de Hongaarse bevolking zich in 1956 probeerde te ontworstelen aan het Sovjet-communisme, stuurde Jozef Stalin tanks naar Boedapest. Honderden burgers kwamen om het leven en...

Lees meer
Loginmenu afsluiten