• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    dinsdag 26 januari 2016

    Column Annegreet van Bergen: hygiëne

    De opmars van de rubberen handschoen

    Door: Annegreet van Bergen

    Eeuwenlang vormden artsen ook zelf een bron van infecties. Onbewust besmetten ze hun patiënten via hun handen. Het was een hele verbetering, constateert Annegreet van Bergen, toen ze rubberen handschoenen gingen gebruiken.

    Het is een vertrouwd ritueel. Na een paar vriendelijke verkennende woorden ga je op de stoel zitten, en terwijl jij in de horizontale stand wordt gebracht, pakt de tandarts bleke, flinterdunne handschoenen uit een dispenser en trekt die aan voordat hij met zijn spiegeltjes en tangetjes in je mond aan het werk tijgt. De jonge garde weet niet beter.

    Maar voor Thea (1948), tandarts in ruste, was het begin jaren tachtig helemaal nieuw om gehandschoend te werken. Er sijpelden in die tijd steeds meer berichten vanuit Amerika Nederland binnen over aids. Van deze raadselachtige ziekte waren toen slechts twee dingen bekend: hij werd door bloed en andere lichaamsvochten overgebracht én hij was dodelijk.

    ‘Zo zot,’ zegt Thea met de kennis van nu. ‘Destijds droeg je die handschoenen vooral om jezelf te beschermen. Niet om de overdracht van ziekteverwekkers te blokkeren, wat nu het belangrijkste motief is. De eerste tijd waste ik mijn handen met mijn handschoenen aan en begroette de volgende patiënt met gehandschoende handen.’

    Nu moeten tandartsen dat niet meer proberen. Zij dienen zich te houden aan de richtlijnen die de WIP (Werkgroep Infectie Preventie) voor de ‘infectiepreventie in de tandheelkundige praktijk’ heeft opgesteld. Een vuistdik boekwerk waarin een aantal paragrafen is gewijd aan handen en handschoenen. Belangrijkste boodschap: bij iedere patiënt nieuwe handschoenen gebruiken, en bovendien telkens handen wassen.

    Een kleine honderd jaar voordat tandartsen uit zelfbescherming handschoenen gingen dragen, schreef de Amerikaanse operatiezuster Caroline Hampton geschiedenis. Zij was in 1889 het eerste lid van een operatieteam dat gummihandschoenen droeg. Ook zij deed dat om zichzelf te beschermen. Ze kreeg namelijk uitslag van kwikchloride, het ontsmettingsmiddel waarmee ze haar handen moest steriliseren.

    Caroline werkte in Baltimore, in het Johns Hopkins Hospital. Zoals dat vroeger vaker ging, trouwde ze met een dokter. In haar geval William Hampsted. Hunter Robb, chirurg en gynaecoloog, was collega van deze Hampsted. Robb was de eerste chirurg die bij operaties handschoenen ging dragen om steriel te zijn ten opzichte van de patiënten en hen te beschermen tegen bijvoorbeeld kraamvrouwenkoorts.
     

    Veel jonge moeders overleden aan de kraamvrouwenkoorts

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen