• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 2/2007

    Christiaan Snouck Hurgronje (1857-1936)

    Moslimkenner & inlandervriendje

    Door: Maurice Blessing

    Honderdvijftig jaar na zijn geboorte is Christiaan Snouck Hurgronje nog altijd Nederlands beroemdste én meest omstreden islamgeleerde. Hij zag het als zijn levensdoel Indische moslims 'op te voeden' tot volwaardige en vrijzinnige burgers, dienstbaar aan de Nederlandse Kroon. Koloniaal conservatisme, cultuurrelativisme en de onvermoede eigenzinnigheid van de betrokkenen zelf frustreerden zijn droom.

    Al verscheidene malen had J.A. Kruyt, consul in de Ottomaans-Arabische havenplaats Djedda, zijn Haagse bazen gewezen op het belang van zijn post voor de koloniale toekomst van Nederland. Onder het mom van de islamitische bedevaart naar het nabijgelegen Mekka, zo rapporteerde Kruyt, hadden geheime wapenzendingen plaats uit Istanbul, via Djedda, naar het oorlogsgebied Atjeh op Noord-Sumatra. Voortvluchtige tegenstanders van het Nederlandse bewind in de Oost-Indische archipel doken op in zijn standplaats. Pelgrims uit Nederlands-Indië zouden in Arabië met politiek islamitische ideologieën worden besmet.

    Maar voorstellen van Kruyt om een plaatselijk moslim - of een moslim uit de loyale adellijke kringen van Java - als geheim agent in te huren, worden afgewimpeld als te risicovol. Kruyt laat zich hierdoor niet uit het veld slaan. Wanneer hij in de lente van 1884 in Nederland is voor verlof, neemt hij contact op met de jonge arabist Christiaan Snouck Hurgronje. Die wil de voormalige Indisch bestuursambtenaar best helpen. Verheugd brengt Kruyt minister Van der Does de Willebois van Buitenlandse Zaken op de hoogte. 'Overtuigd van het gewicht der zaak,' schrijft de consul, zou Snouck Hurgronje 'van Regeringswege eene opdracht en daarvoor eene geldelijke tegemoetkoming' moeten worden verleend, zodat hij Kruyt zo snel mogelijk naar Arabië kan vergezellen.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen